Vreemd

Bij het betreden van de Balie in Amsterdam hoorde ik gisteravond de volgende dialoog achter me.

Man: ,,Het is heel zwaar. Je moet je werk zorgvuldig doen en tegelijk sta je onder druk om zo snel mogelijk te presteren.''

Vrouw: ,,En de mensen stellen hoge eisen.''

Man: ,,Het is een gecompliceerd bestaan.''

Over welke benarde beroepsgroep ging dit? Beursmakelaars, restaurantkoks, voetballers van het Nederlands elftal?

Nee, het waren mensen uit de gezondheidszorg, een arts en een verpleegkundige. Over hen en hun beroep ging het immers op deze avond, het tweede debat in een serie over de gezondheidszorg. Gespreksleider Jan Tromp van mede-organisator de Volkskrant zette meteen scherp de toon: ,,Het is niet meer leuk om dokter te zijn. Je krijgt veel gezeik van patiënten, de verwachtingen zijn hoog en dankbaarheid, homaar.''

Vrijwel iedereen bleek het roerend met hem eens. Genodigden en bezoekers gaven zich over aan twee uurtjes verontwaardigd zelfbeklag. Twee artsen, een chirurg en een huisarts, legden uit waarom ze afscheid hadden genomen van hun beroep. ,,Ik moest de snelste operatie doen in plaats van de beste operatie'', zei de chirurg, Maurits de Brauw (onlangs ook in deze krant geïnterviewd). ,,De druk op de huisarts neemt toe'', zei de huisarts, J. van Niekerk, ,,hij wordt overal op aangesproken, ook als bijvoorbeeld de thuiszorg onvoldoende capaciteit heeft.''

De wachtlijsten, de lage salariëring van jonge artsen en verpleegkundigen, het dalende imago van de gezondheidswerker het passeerde allemaal de revue. Zolang het om klachten gaat, is er nooit gebrek aan overzichtelijkheid. Maar dan de oorzaken. Tja. Men kwam ten slotte onvermijdelijk bij `de politiek' in het algemeen en bij minister Zalm in het bijzonder terecht. ,,Het primaat van Zalm! Daar gaat het fout'', riep iemand verheugd uit.

De boosdoener was niet in de zaal, wél A. Kalis, een hoge beleidsambtenaar van het ministerie van Volksgezondheid. ,,We doen het met z'n allen'', wierp hij rustig tegen. ,,De mensen zoeken de goedkoopste ziekteverzekering zonder te kijken wat er in de polis staat. En u als artsen zou wel eens wat meer aan preventie kunnen doen. Er sterven jaarlijks 23.000 mensen aan de tabak, maar als minister Borst daarop wijst, wordt ze geslacht.''

Geleidelijk werd duidelijk dat de ziekenhuizen ook de hand in eigen boezem moeten steken. Met de efficiency blijkt het niet best gesteld. Liesbeth de Vries, een oncologe uit Groningen, zei: ,,Elk ziekenhuis heeft een dikke laag van vaak niet de knapste beleidsmensen. Die managers zouden eens een dagje met ons moeten meelopen. Maar ze schrijven wel prima stukken papier vol over wachtlijsten.''

Vreemd eigenlijk. We leven in een van de rijkste landen ter wereld, maar we zijn niet in staat om onze gezondheidszorg en ons onderwijs op een aanvaardbaar peil te houden.