De leidsels in handen

Niet zelden leidt het programma Buitenhof op zondagochtend tot irritatie. Soms ligt dat aan de interviewers wanneer zij hun gesprekspartners vaker dan nodig in de rede vallen, soms wekken de gasten irritatie op. Paul Rosenmöller bijvoorbeeld, de fractieleider van GroenLinks, die onlangs uitgebreid zijn ongenoegen mocht ventileren over de achterkamertjespolitiek van de coalitiepartijen.

Vergeleken bij hem, maar hij is niet de enige, is de verschijning op de buis van de president van De Nederlandsche Bank, Nout Wellink, een verademing. Wat hij zegt snijdt hout (,,als mijn kinderen om geld voor boeken vragen wil ik wel eerst weten wát voor boeken. Al die extra's voor onderwijs en zorg zijn mooi, maar je moet vooraf wel weten naar welke tak van onderwijs en zorg dat geld gaat'') en de manier waaróp hij dingen bij de naam noemt, is een streling voor het oor. Vergelijk dit eens met premier Kok. Uit angst de kiezers van zich te vervreemden, smoort hij discussies over de wenselijkheid van de hypotheekrente-aftrek in de kiem. ,,Men kiest voor struisvogelpolitiek. Behalve dan president Wellink van De Nederlandsche Bank, die kortgeleden verklaarde dat de hypotheekgekte in Nederland `onnatuurlijke' vormen heeft aangenomen'', aldus De Groene Amsterdammer in een artikel over de valkuilen van consumptief krediet en hypotheekrente-aftrek. Niet alleen de houdbaarheid van de laatste staat onder druk, ook de renteaftrek van het consumptief krediet heeft zijn langste tijd gehad. Die wordt volgend jaar afgeschaft en de huishoudens die dan in ,,een risicovolle schuldsituatie komen'' zijn niet te tellen. Wat dit op zijn beurt betekent voor de economie, laat zich raden.

Niet alleen de hypotheekrente-aftrek is geen onderwerp van debat, een onderwerp als de Europese Unie mag zich ook nauwelijks in de belangstelling van politici verheugen, constateert CDA-fractieleider De Hoop Scheffer in Elsevier. Hij betreurt dat het debat is stilgevallen maar kondigt, gek genoeg, niet aan dit eigenhandig en met verve weer aan te zwengelen. Hij is zeer kritisch over minister van Buitenlandse Zaken, Jozias van Aartsen, maar positief over premier Kok: ,,Ik vind dat Wim Kok, die behoorlijk gezag heeft opgebouwd in Europa, wat meer de leidsels in handen moet nemen (...).'' Waar dat gezag van Kok in Europa op berust, wordt de lezer niet gewaar. Op grond van binnenlandse ervaringen (,,Nederland zal altijd een hoog percentage arbeidsongeschikten houden, omdat we daaraan gewend zijn'' – Kok voor de radio) is enige vrees op zijn plaats, wanneer Kok in Europa de leidsels neemt.

Nog net niet arbeidsongeschikt maar wel ,,op het randje van een burn-out''. Dat geldt volgens HP/De Tijd voor een op de tien predikanten in den lande. Ze maken lange werkweken, maar worden doorgaans niet beloond met een stampvolle kerk op zondag, integendeel: ,,Ik geef toe dat deze kerk – letterlijk – wegsterft. En dat er geen markt is voor wat de kerk biedt'', zegt een predikant. Hij is zo verstandig niet- of halfgelovigen met rust te laten, en zich te concentreren ,,op de mensen die er wel zijn''. Als gevolg van de secularisatie ,,zijn een heleboel creatieve, spirituele mensen vertrokken. De intellectuelen zijn weg. Ook artistieke mensen en arbeiders tref je weinig. Het is een beetje middenklasse wat er over gebleven is.''

Was Nederland maar zo verstandig als deze predikant die zijn zaak, de kerk, realistisch bekijkt. Dan zou Nederland wellicht eens ophouden ,,een woordje mee te willen spreken in de wereld'' waardoor ,,de eigen positie en de mogelijkheden worden overschat'', aldus Elsevier. ,,Zelfs als Nederland een grote troepenleverancier is, moet Nederland bedelen: niet eens om mee te mogen praten maar om te horen wat er is besproken. Dat is een werkelijkheid waar Nederland mee moet leren leven en lering uit moet trekken.''

Het verstandige deel der natie is zich van die werkelijkheid zeer wel bewust. Het zijn de politici die deze werkelijkheid niet onder ogen willen zien. En dat bij Buitenhof keer op keer mogen demonstreren.