`Wim Kok kon niet kiezen'

,,De zwakte'' van premier Kok is vorig jaar geweest ,,dat hij weliswaar belangstelling had voor het voorzitterschap van de Europese Commissie, maar dat hij tegelijkertijd nog niet definitief had besloten om Den Haag te verlaten.''

Dat zegt Europarlementariër Jan Marinus Wiersma (PvdA) naar aanleiding van het bericht, gisteren, in deze krant dat Kok vorig jaar heeft geprobeerd voorzitter van de Europese Commissie te worden. Wiersma was vorig jaar nog internationaal secretaris van de PvdA, en het jaar daarvoor lid van het campagneteam bij de Tweede Kamerverkiezingen. Volgens hem heeft de kandidatuur van Kok voor de Europese Commissie ,,vorig jaar absoluut gespeeld''.

Door Europese regeringsleiders uitgenodigd om zich voor de post in Brussel beschikbaar te stellen, kampte Kok volgens Wiersma met ,,grote twijfels'' of hij zich de overstap van het Nederlandse premierschap naar de Europese Commissie kon veroorloven.

Volgens Wiersma kwam de kans voor Kok om voorzitter van de Europese Commissie te worden ,,op het verkeerde moment''. Hij zegt dat Prodi Commissievoorzitter is geworden omdat hij zich, anders dan Kok, volledig voor zijn kandidatuur kon inzetten.

Wiersma zegt het ,,heel onwaarschijnlijk'' te vinden dat Kok nog een keer kandidaat wordt voor het voorzitterschap van de Europese Commissie. De leider van de PvdA-delegatie in het Europees Parlement, Max van den Berg, heeft onlangs op het PvdA-congres voorgesteld om Kok bij de opvolging van Prodi als kandidaat-Commissievoorzitter namens de Europese socialisten te presenteren.

Kok heeft vorig jaar tegen Europese regeringsleiders steeds gezegd dat hij wegens zijn Nederlandse premierschap niet naar Brussel kon. Maar volgens goed over Europese zaken geïnformeerde bronnen rekende Kok erop dat de druk op hem om voorzitter van de Europese Commissie te worden zou toenemen. Hij ging ervan uit dat de regeringsleiders van de Europese Unie vorig jaar maart in Berlijn niet de vereiste eenstemmigheid over een nieuwe Commissievoorzitter zouden bereiken.

Kok wilde daarom voorstellen om op een later tijdstip een speciale top van regeringsleiders over deze kwestie te organiseren. Hij hoopte dat in de tussentijd de druk op hem van andere regeringsleiders een argument zou zijn waarmee zijn vertrek uit Den Haag aanvaardbaar zou kunnen worden. Het tweede kabinet Kok was pas in augustus 1998 van start gegaan. Als Kok naar Brussel was gegaan, had dit de benoeming van de VVD-er Bolkestein tot Europees commissaris onmogelijk gemaakt.

Gisteren heeft de Rijksvoorlichtingsdienst in Den Haag het bericht over Koks pogingen om Commissie-voorzitter te worden, ontkend. De RVD verwees naar eerdere ontkenningen van de premier dat hij deze post ambieerde.