Aangever ontbreekt

Op mijn vakantieadres las ik een stukje van Jan Mulder die beschreef hoe Rinus Michels voor het wereldkampioenschap in 1974 de kansen inschatte van het Nederlands elftal. ,,We kampen met wat problemen, maar we hebben een stel aardige voetballers'', zei Michels.

Zo beschouw ik het perspectief voor Oranje op het EK ook. Spanje heeft een heel sterk elftal met spelers van Valencia en Real Madrid die door de Champions League in vorm zijn geraakt. Met Frankrijk wordt het alles of niks. Ook Portugal vind ik niet slecht. Maar Nederland is toch mijn favoriet. Dat het EK in eigen land wordt gehouden vind ik een enorm voordeel. Voor verschillende spelers is het bovendien nu of misschien nooit meer. De Boertjes zijn bijvoorbeeld al op leeftijd. Ook het weer kan in het voordeel van Oranje werken.

Bondscoach Rijkaard zal morgen tegen Tsjechië merken dat je uit een voorbereiding met oefenwedstrijden niet kunt opmaken of het elftal er staat. Net als aan het begin van het seizoen bij een club. Dan denk je dat je klaar bent voor de competitie maar in de eerste wedstrijd is het niet klaar. Het Nederlands elftal heeft de afgelopen twee jaar te weinig onder druk gevoetbald en dat vind ik wel een nadeel. Verder ben ik van mening dat Rijkaard te veel oefenwedstrijden heeft gespeeld met heel veel verschillende formaties waaraan steeds allerlei andere ideeën ten grondslag lagen. Dat heeft ook te maken gehad met clubbelangen en blessures.

Desondanks had ik zelf in een eerder stadium gekozen voor een vaste lijn. Ik geloof niet zo in het spelen met verschillende systemen. Dat bevordert alleen maar de onrust in het elftal. Voetballers willen weten waar ze aan toe zijn. Je kunt eens, afhankelijk van de tegenstander, met een rechtsbuiten spelen maar in defensief opzicht moet de organisatie vast staan.

Een aantal dingen had Rijkaard van tevoren kunnen weten. Bijvoorbeeld dat Davids geen linksback kan spelen, zoals tegen België. Dat doet hij bij Juventus ook niet.

Ik heb altijd het gevoel dat Rijkaard op twee gedachten hinkt. Wil hij dat zijn aanvallers en verdedigers snel de bal veroveren, of laat hij het elftal liever terugzakken? In het eerste geval zal de laatste linie tot tien meter achter de middenlijn moeten opschuiven. Kluivert en Bergkamp moeten dan veel storen. Dat doen ze de ene keer wel, de andere keer niet.

Een middenweg is er niet. Want als je voor een systeem met pressing kiest, ontstaat er veel ruimte achterin. Dan is er het probleem van de controleur voor de centrale verdedigers. Die rol is nog matig verzorgd. Cocu zou dat heel goed kunnen. Een aangever ontbreekt ook een beetje. Dat zou Ronald de Boer moeten invullen.

Mijn ideale elftal: Doel: Van der Sar. Achter: Reiziger, Stam, Frank de Boer, Numan. Midden, net voor het centrum: Cocu. Links op het middenveld Davids, rechts Ronald de Boer. Linksbuiten Overmars of Zenden. In de spits Kluivert en daarachter Bergkamp. Met die spelers kun je zowel 4-3-3 als 4-4-2 spelen. Seedorf valt dus af. Hij heeft altijd de neiging net even een stapje te veel met de bal te lopen en kiest vaak voor een ingewikkelde oplossing.

De Tsjechen spelen ongetwijfeld met twee verdedigende middenvelders en twee centrale verdedigers. Daarom moet Kluivert, die weleens de bal gaat ophalen, zich zo diep mogelijk opstellen. Op het randje van buitenspel. Dan ontstaat er achter hem vanzelf ruimte. Daarvan kunnen anderen profiteren.

Foppe de Haan is trainer van SC Heerenveen.