VS en EU laken verloop verkiezingen

In ongewoon scherpe bewoordingen hebben de Verenigde Staten de herverkiezing van de Peruaanse president Alberto Fujimori veroordeeld. Europa is ,,ernstig bezorgd'' over de situatie in Peru.

De reacties volgen op het oneerlijke verloop van de tweede ronde van de presidentsverkiezingen afgelopen zondag. Amerikaanse functionarissen zeggen dat ze nog niet bereid zijn om sancties af te kondigen. De woordvoerder van Eurocommissaris Chris Patten (Buitenlandse Betrekkingen) zei gisteren tegen deze krant dat economische hulp van de EU aan Peru mogelijk wordt opgeschort. ,,Indien democratie en mensenrechten zijn geschonden kan dit leiden tot een onderbreking van hulp.''

Washington noemde de overwinning van Fujimori maandag ongeldig en een ,,ernstige bedreiging'' voor de democratie in Latijns Amerika. Washington wil het liefst gezamenlijk optreden met de Organisatie van Amerikaanse Staten (de OAS), die vandaag naar verwachting een resolutie zal aannemen waarin het mogelijk frauduleuze verloop van de verkiezingen wordt afgekeurd. De Amerikaanse regering zit volgens politieke commentatoren in Washington met de situatie in haar maag, omdat de Peruaanse president een belangrijke en succesvolle bondgenoot is in de internationale strijd tegen de drugshandel. Na Colombia is Peru het Zuid-Amerikaanse land dat het meeste geld van Washington ontvangt (128 miljoen dollar).

De regering-Clinton overweegt Fujimori te treffen door miljoenen in leningen van de Wereldbank en de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank te blokkeren. Maar omdat er in Latijns Amerika snel ergernis ontstaat over de Amerikaanse neiging om andere landen op het westelijk halfrond de les te lezen, wil Washington zich verzekeren van steun van grote Latijns-Amerikaanse landen als Mexico, Argentinië en Brazilië.

President Clinton zal vandaag over de situatie in Peru spreken met de Europese leiders die hij ontmoet in Portugal. De Europese Unie trok vlak voor de tweede ronde van afgelopen zondag haar waarnemers uit Peru terug wegens de vele aanwijzingen voor een oneerlijk verloop van de verkiezing.

De woordvoerder van Eurocommissaris Patten zei dat er vandaag ,,mogelijk'' een gezamenlijk Europees-Amerikaanse verklaring komt over Peru. ,,Daar zou een sterker signaal van uitgaan dan van een verklaring van de EU alleen.'' Officiële EU-verklaringen over verkiezingen in het buitenland komen gewoonlijk van het EU-voorzitterschap, dat momenteel wordt vervuld door Portugal, en niet van de Commissie. Immers, buitenlands beleid in EU-verband is een intergouvernementele zaak en dus in handen van de vijftien ministers van Buitenlandse Zaken; formeel heeft de Commissie daar niets over te zeggen. De Portugese minister van Buitenlandse Zaken zei gisteren dat de Europese Unie nog nadenkt over een eventuele maatregel tegen Peru.