Op de knieën voor moord of een kopje thee

Volgens de Engelse acteur Bob Hoskins is Joseph Ambrose Hilditch de saaiste man die hij ooit heeft gespeeld. Hilditch is een vriendelijke vrijgezel van in de vijftig die de kantine beheert van een grote fabriek in Birmingham en zijn aandeel in gesprekken tot spreekwoorden en vaststaande uitdrukkingen beperkt. Om lekkere kippesoep te maken, heb je goede bouillon nodig, dat soort opmerkingen. Hoskins maakt geen karikatuur van deze Hilditch. Hij speelt hem levensecht, zodat het personage hetzelfde effect heeft als een goed geschilderde bierpul of een vaasje op een zeventiende-eeuws stilleven. Het is niet het ding zelf, maar het realisme van de weergave dat verbluft en vermaakt. In de nieuwe film van Atom Egoyan, Felicia's Journey, komt daar nog bij dat niet alleen Hoskins Hilditch speelt. Ook Hilditch speelt Hilditch. De vriendelijke vrijgezel is een verzinsel waarin hij vaak gelooft, maar niet altijd. Hoskins is in Felicia's Journey net zo goed als Ian Holm was in The Sweet Hereafter, de vorige gedenkwaardige film van de Armeens-Canadese regisseur.

De andere hoofdrol in Felicia's Journey, is Felicia, een Iers meisje dat in Birmingham op zoek is naar haar vriend, die bij een grasmaaierfabriek zou werken. Felicia weet nog niet dat ze een rol speelt, een rol uit een smartlap. Het meisje zag lust voor liefde aan, denkt dat Johnny haar niet schrijft omdat hij haar niet schrijven kan en weet zeker dat hij met haar zal trouwen, ook als ze niet zwanger van hem was. Hilditch heeft van Egoyan, die vaak films maakt over mannen en meisjes, nog wat merkwaardige tics en een origineel verleden meegekregen. Felicia (Elaine Cassidy) beschikt alleen over een koppige naiviteit. Het is een gedurfde tegenstelling, die doorzet in de verschillende behandeling van de achtergrond van de personages. Hilditch ziet flashbacks die zijn latere gedrag kitscherig Freudiaans moet duiden, Felicia komt uit een tijdloos Iers sprookje.

Egoyan laat deze twee karakters samenkomen in een thriller, compleet met vaak obligate verwijzingen naar Hitchcock. Maar Egoyan heeft wel vastgehouden aan zijn eigen, desoriënterende manier van vertellen, die zich niet aan chronologie stoort en het toeval op geheel eigen wijze in zijn verhalen inbed. Tijdens alle ontmoetingen van Hilditch en Felicia is het de vraag of hij een seriemoordenaar is en zij zijn volgende slachtoffer.

De spanning die in een gewone thriller de hoofdattractie is, krijgt in Felicia's Journey concurrentie van de zwaarmoedige lyriek die al Egoyans werk kenmerkt. Het is een film die doet zuchten. Egoyan kijkt van een afstand naar zijn personages, naar insekten die zonder zin door het leven moeten kruipen. Maar af en toe lijkt hij hun pantsers wel te willen strelen.

Bij de ontknoping speelt een Jehova's getuige een rol. Hilditch gaat met haar op de knieën, niet omdat hij plotseling gelooft maar omdat hij zo graag verlost wil worden. Felicia's Journey is zo goed en zo vaag dat je niet precies kunt zeggen waar allemaal van. Van zijn moordneigingen, dat spreekt voor zich. Maar misschien ook van de dwang om als je iemand een kop thee aanbiedt, te zeggen dat je hem snel moet opdrinken. ,,The goodness is in the warmth, they say.'' Egoyan laat zulke standaardzinnen hun troostend vermogen verliezen.

Felicia's Journey. Regie: Atom Egoyan. Met: Bob Hoskins,

Elaine Cassidy, Arsinée Khanjian, Peter McDonald, Claire Benedict. In: 6 theaters.

    • Bianca Stigter