Met lokale toverkracht

Eerst dacht ik nog dat het een grapje was – de wat gezette man zat met een hoedje van veren voor de camera. En over de schouder van zijn kostuum hing een plechtige sjerp. Maar Luc Sala, de bedrijver van het Amsterdamse kabelkanaal Kleurnet, bedoelt helaas altijd alles ernstig. Lessen in toveren, heette het programma.

Sala was bezig het verschil uit te leggen tussen toveren en astrologie, dat meer een soort wetenschap was, liet hij weten. De vuurwerkramp in Enschede had hij grosso modo vorig jaar al voorspeld, toen de planeten in een bepaalde volgorde hadden gestaan. En dat het de afgelopen weken lekker weer was, verbaasde Sala ook niet: `de geleerden' weten dat je elke elf jaar een zeer warme zomer hebt.

Kleurnet is een zogeheten `multicultureel' televisiestation, gefinancierd door reclame. Inderdaad zijn er regelmatig primitief gemaakte uitzendingen door vertegenwoordigers van minderheden te zien, waarvan je over het algemeen kunt zeggen dat de televisie er opnieuw in wordt uitgevonden. Die onderscheiden zich trouwens in weinig van de amateur-programma's die op twee van gemeentewege ingestelde `open' kanalen worden uitgezonden.

Maar Kleurnet is toch vooral het speeltje van oprichter Luc Sala, een computerhandelaar, die enkele uren per week eigen programma's presenteert. Aanvankelijk maakte hij vooral de lokale politiek onveilig door bij menig vergadering ten stadhuize binnen te lopen en dan in vraaggesprekken met politici duidelijk te laten merken dat hij alles beter wist. Zijn grootste vijand is het (uitstekende) plaatselijke televisiestation AT5, dat – vindt Sala – gemeenschapsgeld verkwist aan niet-relevante informatie.

Maar in toenemende mate raakt Sala – en Kleurnet met hem – kennelijk in de ban van wat hij spiritualiteit noemt, oftewel new age. Merkwaardige guru's van heinde en ver worden urenlang geïnterviewd, vooral overjarige Amerikaanse hippies die nieuwe theorieën over mens en heelal hebben bedacht. Het liefst legt Sala ons eigenhandig het hogere uit, nu dus zelfs met veren hoedje.

Over de originaliteit van de programmering van Kleurnet ontstond laatst nog een lokaal relletje, toen op Kleurnet iemand de zogeheten Auschwitz-leugen mocht uitleggen, de stelling dat het met de massamoord op joden in Nazi-Duitsland enorm is meegevallen, of dat deze niet heeft bestaan. Wie, zoals de makers van Kleurnet, ongekende nieuwe inzichten wil verbreiden, kan kennelijk niet al te kieskeurig zijn.

Dit alles is natuurlijk een bescheiden, want exclusief Amsterdams probleem: geen Eurosport of Discovery of BBC World op de hoofdstedelijke kabel, maar wel zelfingenomen flauwekul met bedenkelijke ondertonen. En dit alles – en daar gaat het eigenlijk om – met instemming van de Programmaraad, een gemeentelijk adviesorgaan dat mag uitmaken welke zenders er in het basispakket komen. In dat gezelschap heeft de spiritualiteit kennelijk heftig toegeslagen, want Sala's zendtijd is in de loop der jaren van twee uur uitgebreid naar een heel televisiekanaal.

De landelijke overheid ziet, blijkens de jongste Kabelnota, een blijvende rol voor die regionale Programmaraden. Maar zou het – gezien de ervaringen met Kleurnet – misschien niet beter zijn het basispakket, zoals in België, landelijk door een of andere adviesraad te laten vaststellen, met een minister als eindverantwoordelijke? Zo ingewikkeld is een keuze voor een aantal serieuze, nuttige zenders nu immers ook weer niet, vooral niet als straks de basispakketten overal tot vijftien of minder worden ingekrompen.

    • Raymond van den Boogaard