Gevederde broeken in Zwanenmeer-show

Overladen met alle mogelijke musicalprijzen, juichende recensies, wekenlang uitverkochte zalen in Engeland en Amerika en nu zijn ze dan eindelijk, bijna vijf jaar na de première, in Nederland: de Adventure in Motion Pictures (AMP) met hun versie van Het Zwanenmeer. De Britse regisseur, choreograaf en oprichter van het gezelschap, Matthew Bourne, had al eerder de Notenkraker bewerkt, maar het grote succes kwam met Swan Lake. Het stuk maakte eerste furore in homokringen. Dat sloeg over naar ouders met kinderen, iets dat de mannelijke ballerina's van het fameuze dansgezelschap Les Trocks in hun persiflages op het klassieke ballet niet zo snel voor ogen zal hebben gestaan.

Bourne's bedoeling is niet zozeer te persifleren alswel zijn Swan Lake een showkarakter te geven met een theatrale en maatschappelijke knipoog naar verleden en heden.

Die knipogen zitten hem in de moeder van prins Siegfried die verdacht veel lijkt op koningin Elizabeth, compleet met keffertje op wielen en de losbol van een kandidaat-schoondochter die zo voor Fergie door kan gaan. Siegfried zet zijn relatie met de losbol niet door, want net als Hamlet is Siegfried volgens Bourne een eeuwige twijfelaar. Zijn grote liefde vindt hij pas in zijn mannelijke zwaan. Die kan Siegfrieds getreuzel niet lijden en versiert, gekleed als leernicht en ladykiller, alle dames aan het hof inclusief de ijzige koningin. Siegfried bedreigt mams met een pistool maar het is de ober die Fergie uiteindelijk doodschiet. Dat kost Siegfried zijn verstandelijke vermogens; hij sterft in een psychiatrische inrichting. Het sprookje loopt, net als in het echte Zwanenmeer, pas goed af na de dood, wanneer de twee heren samen in de hemel zijn.

Bourne is ijzersterk in het choreograferen van ensemblewerk waarin hij klassiek ballet mengt met moderne dans tot aan breakdance-bewegingen toe. Dat is vooral te zien bij het corps de ballet dat uitsluitend uit mannen bestaat met gevederde broeken (de zwanen). De sprongtechniek is klassiek, de dynamische en hoekige armen zijn modern. En het krijgt iets komisch als de klassieke balletmaillot in een andere scène gecombineerd wordt met een `Lederhose' uit de Alpen.

Bourne switcht ook even makkelijk van een kolderieke dronkenmansscène in een Rock & Roll-nachtclub, waar Elvis gemoedelijk naast James Dean danst, naar het idyllische parkje aan het Zwanenmeer. In die zin is het inderdaad een musical zonder zang. En er wordt uiteraard beter gedanst dan in menig musical, maar het haalt niet het niveau van Het Nationale Ballet. Krissy Richmond als de moeder en Floyd Hendricks als de zwaan vallen vooral op door hun sterke toneelpersoonlijkheden.

Ondanks alle theatrale en dansante schoonheden slaagt Bourne er niet in tweeënhalf uur de aandacht vast te houden. Hij gebruikte de volledige compositie van Tsjaikovski en dat breekt op in de traditionele hofscènes waarin de groep zich sleets door wat flamenco-gedreutel en ballroom-aftreksels danst. Weg humor en actie: Swan Lake gaat kopje onder. Dat wreekt zich nog meer in de soms wel heel valse uitvoering van het Nederlandse Promenade Orkest. Swan Lake van Adventures in Motion Pictures heeft uiteindelijk niet zoveel met topkunst te maken. Al is het amusement grotendeels top.

Voorstelling: Swan Lake. Door: Adventures In Motion Pictures. Regie en choreografie: Matthew Bourne. Muziek: Tsjaikovski (Het Zwanenmeer). M.m.v. het Nederlands Promenade Orkest o.l.v. Jack Buchannan. Gezien: 30/5, Carré, Amsterdam. Aldaar t/m 4/6. Inl. (020) 6225225

    • Ingrid van Frankenhuyzen