Militaire leider Fiji geeft toe aan eisen van rebellen

De commandant van de strijdkrachten van Fiji, schout-bij-nacht Frank Bainamara, wil zo snel mogelijk een burgerlijke regering formeren. Fiji, een kleine archipelstaat ten noorden van Nieuw Zeeland, raakte op 19 mei in crisis toen een groep rebellen onder leiding van de failliete zakenman George Speight ministers en parlementariërs in gijzeling nam.

Gisteren trad de president van het land terzijde en kondigde het leger de staat van beleg af. In het parlementsgebouw waar de rebellen zich met hun gijzelaars hebben verschanst, hadden vandaag gesprekken plaats tussen de militairen en de coupplegers. De rebellen wachten op de uitvaardiging van een decreet waarin amnestie voor hun daden wordt verleend.

De poging tot staatsgreep in Fiji is ingegeven door etnische spanningen tussen oorspronkelijke bewoners, 51 procent van 800.000 inwoners, en Indiërs, die 44 procent uitmaken van de bevolking. Deze bevolkingsgroep werd door de voormalige Britse koloniale regering in de negentiende eeuw naar Fiji overgebracht om te werken in de suikerrietplantages.

Inmiddels heeft de Indiase bevolkingsgroep zich ontwikkeld tot een welgestelde toplaag wat veel sociale jaloezie heeft opgewekt bij de oorspronkelijke inwoners van de eilanden.

De regering van premier Mahendra Chaudry die vorige week als gevolg van de actie van Speight en zijn mannen door de president van Fiji, Ratu Sir Kamasese Mara, naar huis werd gestuurd, bestond voornamelijk uit Indiërs.

De rebellen, allemaal oorspronkelijke Fijiërs, eisen onder meer dat in de grondwet van het land een bepaling wordt opgenomen die garandeert dat de positie van de minister-president is voorbehouden aan leden van de oorspronkelijke inwoners. Het leek er vandaag op dat het leger bereid was tegemoet te komen aan die eis.

De lokale onafhankelijke website van Fiji, Fijilive.com, meldde vandaag ook dat de militairen van plan zouden zijn om een voormalige militaire commandant, Ratu Epeli Nailatikau, aan te stellen als interim-minister-president. Nailatikau is de echtgenoot van een van de gegijzelde ministers in het parlement, Adi Nailatikau Mara, die tevens de dochter is van de president. Het is overigens niet duidelijk of de president formeel is afgetreden of alleen tijdelijk de macht heeft overgedragen aan de militairen.

De Australische minister van Buitenlandse Zaken, Downer, verklaarde vandaag niet te geloven dat de militairen onder een hoedje spelen met couppleger Speight. Ook verzachtte hij eerder dreigementen dat Australië Fiji zou straffen met economische sancties indien de racistische coup succes zou hebben. ,,Als we een handelsembargo afkondigen vernielen we niet alleen de economie van Fiji maar ook die van een groot aantal andere landen in de Grote Oceaan.''

Na twee eerdere staatsgrepen in 1987, waarbij eveneens door Indiërs beheerste regeringen tot aftreden werden gedwongen, werd Fiji uit het samenwerkingsverband van het Gemenebest gestoten. Eén van de aanleidingen was de racistische bepaling in de grondwet die vandaag opnieuw is aangebracht.