Vier professoren kraken examen af

Het vwo-eindexamen natuurkunde van vorige week geeft ,,een verontrustend beeld van het natuurkunde-onderwijs in Nederland''. De geëxamineerde stof beperkt zich tot elementaire en weinig boeiende natuurkunde.

Dit schrijven Robbert Dijkgraaf, hoogleraar mathematische fysica, Ed van den Heuvel, hoogleraar sterrenkunde, Ad Lagendijk, hoogleraar experimentele natuurkunde (allen aan de Universiteit van Amsterdam) en nobelprijswinnaar Gerard 't Hooft, hoogleraar theoretische natuurkunde aan de Universiteit Utrecht, vandaag op kennisnet, de onderwijswebsite voor leerlingen en leraren van het ministerie van Onderwijs.

Volgens de hoogleraren wordt in het examen te veel nadruk gelegd op tekstanalyse waardoor de leerlingen zich een weg moeten banen door ellenlange paragrafen met irrelevante informatie. ,,Het examen vraagt daarom soms meer vaardigheid in taalbeheersing en gezond verstand dan werkelijk fysisch inzicht'', schrijven ze.

Daarnaast wordt krampachtig geprobeerd de natuurkunde zo veel mogelijk te plaatsen in alledaagse situaties, menen de hoogleraren. Hoewel ze dat op zich prijzenswaardig vinden, zien ze ook nadelen aan het toepassen van natuurkunde op fietsbanden, remwegen en ozonlagen. ,,Bij dit soort praktijksituaties komen namelijk veel ogenschijnlijk bijkomstige zaken kijken, zoals materiaaleigenschappen en niet meegerekende verliezen, die de fysische redenatie vertroebelen.'' Volgens de hoogleraar zijn de opstellers van het examen vergeten dat natuurkunde leuker en boeiender wordt wanneer bijzondere omstandigheden gekozen worden waarin een enkele wet geïsoleerd kan worden, zoals de wetten van Newton in de bewegingen van een ruimteschip. ,,Het zijn juist deze essentiële aspecten die laten zien hoe precies de wetten van de natuur zijn, en die inspireren tot verder nadenken.''

Het verbaast de hoogleraren niet dat nog maar zo weinig leerlingen nog voor een studie natuurkunde kiezen. Op school wordt de nadruk gelegd op moeilijke, technische toepassingen van elementaire natuurkundige verschijnselen. Terwijl, vinden ze, leraren moeten laten zien dat natuurkunde een fundamentele wetenschap is die elk aspect van het leven raakt.