`Protesten zijn dreun op neus Wereldbank'

De toenemende straatprotesten tegen globalisering dreigen hun apotheose te krijgen bij de najaarsvergadering van IMF en Wereldbank in Praag. President James Wolfensohn van de Wereldbank maakt zich grote zorgen.

,,Herinner je je de WTO in Seattle? (...) Dat was goed. Praag wordt zelfs beter. Het IMF vergadert daar in september om te beslissen over verdere wreedheden. Verzamel alle mensen om je heen, en kom naar Praag!' Deze oproep, op de website www.destroyimf.org, is slechts een van de strijdkreten die al klinken voor de komende najaarsvergadering van het Internationale Monetaire Fonds en de Wereldbank, van 22 tot 28 september in de Tjechische hoofdstad Praag. Andere actieteksten en oproepen zijn onder meer te vinden op www.ruckus.org, een groep uit Berkeley, Californië en www.A16.org, genoemd naar de datum van de protesten die de voorjaarsvergadering van IMF en Wereldbank hinderden in Washington op 16 april.

James Wolfensohn, president van de Wereldbank, maakt zich grote zorgen om de militante stemming die rond protesten tegen de organisaties is ontstaan. De topman is bezig aan een internationale rondreis, en ontmoette gisteren in Den Haag 60 parlementariërs uit Europese, Aziatische en Afrikaanse landen. Vanmorgen was hij op bezoek bij het Nederlandse parlement.

Ook daar zou de antistemming tegen de Wereldbank ter sprake komen. Volgens Wolfensohn is het internet een van de drijvende krachten. ,,Het vermogen om mensen te organiseren is geweldig toegenomen. Informatie heeft een grote impact, ook als die onjuist is.'' Dat laatste baart hem zorgen. ,,Overal waar ik ga zijn er nu studenten die zeggen dat we kinderen vermoorden, het milieu vernietigen en dat de Wereldbank jaarlijks miljarden dollars winst maakt die aan de rijke landen wordt uitgekeerd.''

Op de website van a16 is inderdaad het een en ander aan te treffen. Een voorbeeld: ,,Natuurlijk laat de Wereldbank het vuile werk van het vermoorden van vakbondsmensen, millieubeschermers en leiders van de vrije pers over aan corrupte regeringen. Dat is een efficiënte arbeidsverdeling''.

Wolfensohn zelf noemt met name de Ruckus Society, waarvan hij zegt dat die wordt gefinancierd door vermogende Amerikanen. ,,Bij de protesten in Washington werden de reiskosten van studenten naar Washington vergoed. Die konden goedkoop een paar dagen naar de hoofdstad.''

Juridische stappen tegen de beschuldigingen aan het adres van de Wereldbank werken volgens Wolfensohn enkel polariserend. Ander verweer tegen de toenemende protesten dan blijven praten heeft hij niet. ,,Ik ben nu vijf jaar bezig contact over ons beleid te onderhouden met de maatschappij. Alles waarover kan moet worden gepraat, daar kan met ons over worden gepraat. We willen onszelf blijven verbeteren.''

Wolfensohn beseft wel dat de Wereldbank daarvoor zelf transparanter zal moeten worden. ,,We moeten de dominantie van de politiek afwerpen, hoewel we wel moeten blijven beseffen dat er aandeelhouders zijn. De VS en de Europese landen hebben samen bijna de helft van de stemmen in de Wereldbank.'' Als voorbeeld van de onafhankelijke koers die het bankbestuur kan varen noemt hij een recente lening aan Iran, die de Wereldbank doorzette tegen de zin van grootaandeelhouder Amerika. ,,De Wereldbank is al flink veranderd sinds het eind van de Koude Oorlog.''

De Wereldbank moet zich losser maken van de politiek, maar anderzijds vindt Wolfensohn wel dat de buitenwereld de plicht heeft beter te luisteren. ,,Ik ben blij dat de mensen geïnteresseerd zijn, maar ze zijn vaak niet goed geïnformeerd. Het is ontluisterend om er vijf jaar zo hard aan te trekken en dan zo'n dreun op je neus te krijgen. Geen enkel individueel instituut kan individueel de strijd winnen tegen armoede en onderontwikkeling.''

Niet alleen IMF en Wereldbank zijn de komende tijd het mikpunt van de protesten tegen globalisering. Dedemonstranten lopen zich al warm voor de komende G7-bijeenkomst in Japan, en voor de conventies van de Democraten en de Republikeinen, waar beide Amerikaanse politieke partijen deze zomer hun presidentskandidaat aanwijzen.

Wolfensohn blikt vooral vooruit naar Praag, dat zich nu al warmloopt voor massaprotesten tegen het IMF en de Wereldbank. ,,Daar ben ik zeer bezorgd over. Nu al zijn daar elke week demonstraties.'' In september zullen daar veel Amerikanen neerstrijken, goed gefinancierde Amerikanen.

    • Maarten Schinkel