Noord-Ierland: zelfbestuur keert terug na gebaar IRA

Noord-Ierland keert komende nacht terug tot beperkt zelfbestuur. Dit is het gevolg van het besluit van de grootste protestantse partij afgelopen zaterdag om de samenwerking met de (katholieke) republikeinen in de regering te hervatten.

Het congres van de (protestantse) unionististische partij, de UUP, koos zaterdag achter gesloten deuren met een kleine meerderheid voor hervatting van regeringsdeelname. Daarmee kwam een eind aan een drie maanden durende crisis die het toch al kwetsbare vredesproces volledig verlamde.

De uitkomst is een overwinning voor David Trimble, de voorman van de protestanten die zijn leiderschap tot inzet van het partijcongres had gemaakt. Trimble hamerde erop dat de samenwerking met de Sinn Feín, de politieke tak van het Ierse Republikeinse Leger (IRA), nieuw leven ingeblazen moest worden nadat de IRA eerder deze maand had toegezegd zijn wapens ,,buiten gebruik te stellen'' en regelmatige inspectie van zijn wapendepots door onafhankelijke derden toe te staan. Een eerste bezoek door beide inspecteurs, de voormalige Finse president Ahtisaari en de vroegere secretaris-generaal Ramaphosa van het Zuid-Afrikaanse ANC, heeft inmiddels plaatsgehad. De termijn waarin de beoogde ontwapening van de IRA zijn beslag moet krijgen is met één jaar verlengd tot juni 2001.

Trimble kreeg, met 459 stemmen vóór en 403 tegen, ruim 53 procent van de afgevaardigden achter zich. De uitslag werd met instemming begroet door onder meer de regeringen van Groot-Brittannië, Ierland en de Verenigde Staten. ,,De wind is terug in de zeilen van het Noord-Ierse verdesproces'', zei de Amerikaanse president Clinton in een eerste reactie vanuit Washington. ,,Noord-Ierland heeft vandaag een tweede kans gegrepen om orde te scheppen'', aldus de Britse minister voor Noord-Ierland, Peter Mandelson. Hij zei mee te zullen werken aan teruggave van het zelfbestuur aan het vierpartijen-kabinet onder leiding van Trimble in de komende nacht.

Mandelson schortte in maart het Noord-Ierse zelfbestuur op nadat in Trimble's kabinet grote onenigheid was ontstaan over de weigering van de IRA om de wapens in te leveren. Dat was amper vier maanden nadat de unionisten en republikeinen voor het eerst samen in de regering waren gaan zitten en er na 27 jaar een einde was gekomen aan direct bestuur van de Noord-Ierse provincie vanuit Londen.

Fractieleider John Taylor van de UUP in het Noord-Ierse parlement zei dat het kantje boord was geweest op het congres. Hij zei dat hij aanvankelijk tegen had willen stemmen, maar uiteindelijk was omgegaan na de toezegging van Londen dat het overweegt twee belangrijke Britse symbolen in Noord-Ierland aan te passen: de naam van de voornamelijk protestantse politie (Royal Ulster Constabulary) en het voorschrift om de Britse vlag te hijsen op overheidsgebouwen. Kritiek op het congresbesluit kwam van dominee Paisley, leider van de radicale protestantse partij DUP.