Mørk is serieus romanticus

Wie in de atlas een lijn trekt langs 60° noorderbreedte, verbindt landen van zeer uitéénlopende natuur en cultuur. Er is het Noorwegen van Lasse Thoresen (1949), het Zweden van Ingvar Lidholm (1921), het Rusland van Sjostakovitsj - componisten die zich geografisch op één lijn bevinden, maar muzikaal zeer verschillende wegen bewandelden. De Noorse cellist Truls Mørk koos de muziek van `zijn' breedtegraad als programmatische rode draad door het aan hem gewijde weekend in het Concertgebouw. Vrijdag begeleidde het Pittsburg Symphony Orchestra onder de in Riga (57°) geboren dirigent Mariss Jansons hem in het Eerste celloconcert van Sjostakovitsj, zaterdag was Mørk in een kamermuziekprogramma te beluisteren naast pianiste Kathryn Stott en Concertgebouworkest-concertmeester Alexander Kerr.

Het spel van Truls Mørk, oud-student van Heinrich Schiff en bewonderaar van Rostropovitsj, wortelt met beide voeten in de romantische speeltraditie. Geen extremiteiten en eigenzinnigheden kenmerkten zijn spel in het Eerste celloconcert van Sjostakovitsj, maar een consequent fraaie, volronde toon en een visie die een zorgvuldige weergave gaf van de strakke structuur en dynamische opbouw van de partituur.

Mørk is een ingetogen, emotioneel en serieus musicus, die het meest thuis lijkt in introspectieve passages en cantilenes. Prachtig was de manier waarop Mariss Jansons het breed en oplettend spelende Pittsburg Symphony Orchestra in het Moderato beteugelde tot warmbloedig en beheerst spel, zodat ook Mørk hier met broze ingetogenheid kon betoveren. Na de pauze besloten Jansons en zijn orkest hun korte Stravinsky-serie met een krachtig illustratieve en kraakheldere weergave van Petroesjka.

Als kamermusicus koos Mørk zaterdagavond voor Sjostakovitsj' beide pianotrio's, het pluriforme pianotrio Hjertets Flug (`Vogel van het hart') van Thoresen en de expressionistische Quatrro pezzi voor cello en piano van Lidholm. Mørk speelde Lidholms duivelse partij uit het hoofd en met een zinderende affiniteit, sprekend in en door de muziek met glissandi als gekwelde zuchten en spiccati als een opeenvolging kort aangebonden, bitse woorden.

Hoogtepunt van de avond was echter het Tweede pianotrio van Sjostakovitsj, dat vanaf de eerste maten de adem benam door Mørks tedere inzet en de manier waarop violist Alexander Kerr en de virtuoze pianiste Kathryn Stott hem hun muzikaal weerwoord gaven. In aanpak zijn cellist Mørk en violist Kerr vele graden van elkaar verwijderd, maar hier gingen Mørks elegante, elegische ernst en Kerrs extraverter muzikaal temperament een alliantie aan die leidde tot kamermuziek op het hoogste niveau van aansprekendheid en eensgezindheid. Sjostakovitsj' trio klonk daardoor zelfs in het als encore in ijltempo hernomen Allegro als een schoolvoorbeeld van muzikale harmonie in letterlijke èn figuurlijke zin.

Concerten: Truls M⊘rk, m.m.v. het Pittsburgh Symphony Orchestra o.l.v. Mariss Jansons, Alexander Kerr (viool) en Kathryn Stott (piano). Programma: werken van Sjostakovitsj, Thoresen en Lidholm.Gehoord: 26, 27/5, Concertgebouw, Amsterdam.

    • Mischa Spel