`Van de natuur wist ik niks'

Het radioprogramma Vroege Vogels, verplichte kost voor iedere natuurliefhebber, viert feest. Ter gelegenheid van 45 jaar natuur op de VARA-radio begint zaterdag om middernacht een marathonuitzending waarin tien uur lang het nachtelijke leven van dier en plant wordt gevolgd.

Vroege Vogels (sinds 1978) is de opvolger van het succesvolle Weer of geen weer waar Bert Garthoff in 1955 mee begon. Sinds veertien jaar wordt Vroege Vogels gepresenteerd door tekstschrijver en cabaretier Ivo de Wijs, de laatste twee jaar met Margreet Reijntjes. Het aantal luisteraars schommelt tussen de 400.000 en 600.000.

Ivo de Wijs: ,,Ik ben erbij gekomen in een tijd dat men vond dat het programma niet alleen huiselijk groen moest bieden, maar ook op meer journalistieke wijze het milieu zou moeten betrappen. Je had het Rapport van de Club van Rome gehad. Het milieubeleid werd belangrijker. Ze vroegen mij destijds op grond van mijn kwaliteiten als radiopresentator. Van de natuur wist ik niks. Mijn ouders waren brave middenstanders die zich daar niet druk om maakten. Inmiddels is de natuur een grote inspiratiebron voor mij.''

Het luisterpubliek van Vroege Vogels is volgens De Wijs gemêleerd: het zijn echt niet alleen matineuze VARA-adepten met een geitenwollen passie voor alles wat bloeit en groeit, maar ook jonge gezinnen die luidruchtig opstaan en daar ook nog eens de radio bij nodig hebben. Het programma bestaat uit reportages in het eerste vroege uur en na 9 uur de meer beleidsmatige kant van het milieu, dat alles omlijst met nieuws, columns van Midas Dekkers, gedichten van De Wijs en klassieke muziek. Motto: zuinig zijn op de natuur.

Wat is het effect van het Vroege Vogels op het natuurbeleid? ,,We hebben het in de uitzendingen over scharrelvlees en afvalscheiding'', zegt De Wijs. ,,Dat kun je aanwijzen. Maar in principe wint de economie altijd. Waar wij vanaf willen is dat de economie steeds met drie procent moet groeien. De eerste keer dat ik dacht dat we echt iets hebben bereikt was het besluit om niet naar gas te boren in de Waddenzee. Bij het bouwen aan de economie wordt er wel van alles gecompenseerd, maar bij het Waddenzeebesluit werd er eindelijk gezegd: tot hier en niet verder.''

Zeker, zegt Ivo de Wijs, er wordt beweerd dat de belangstelling voor het milieu tanende is. Maar van een gebrek aan belangstelling merkt hij weinig, en het milieu is bovendien iets waar de mensheid onherroepelijk mee geconfronteerd zal blijven. ,,Ik denk dat het milieu aandacht zal houden. Nu al hebben sommige mensen het te kwaad. Je krijgt straks ongetwijfeld te maken met echte milieuvluchtelingen, bijvoorbeeld door de stijging van de zeespiegel. Ook het uitsterven van diersoorten zal mensen aan het denken zetten.''

    • Arjen Schreuder