Surinaamse uitslag

DE MASSA'S DIE de vorige zomer tevergeefs de straat opgingen om het aftreden te eisen van de Surinaamse president Wijdenbosch wegens wanbeleid hebben ten slotte hun gelijk gehaald via de stembus. ,,Boschje'' heeft een klinkende nederlaag geleden. Geheel en al verdiend. De onlangs met veel poeha geopende Wijdenbosch-brug over de Surinamerivier heeft niet geholpen. Wat een contrast met de grote woorden over het ,,moreel verval'' en een ,,nationale reconstructie'' bij het aantreden van deze president. Aan het eind van de periode-Wijdenbosch is Suriname meer dan ooit een verloederde narcostaat, die nu ook onderwerp van onderzoek vormt bij de oude bondgenoot Brazilië, met een inflatie van zeventig procent.

Ten minste zo belangrijk als de nederlaag van Wijdenbosch is dat de gevreesde doorbraak van Bouterse is uitgebleven. De breuk tussen de twee voormalige kompanen heeft zelfs bijgedragen tot een onverwachts goede uitslag voor de oppositie. De weg lijkt vrij voor het Nieuw Front van de voormalige president Venetiaan, die in 1996 het veld moest ruimen voor Wijdenbosch.

VOORZICHTIGHEID blijft echter geboden. Venetiaan had vier jaar geleden bij de tweede ronde van de stemming in het parlement een voorsprong van 26 tegen 23 stemmen op Wijdenbosch. Toch verloor hij in de volksvergadering uiteindelijk zijn presidentschap met 438 tegen 407 stemmen. Het Nieuw Front heeft nu de tweederde meerderheid die is vereist voor de directe verkiezing van een president binnen handbereik. Maar het blijft een heterogeen gezelschap. En de Surinaamse politiek laat altijd ruimte voor onverwachte manoeuvres, ingegeven door persoonlijke belangen.

Hoe sterk is bovendien het draagvlak voor een reprise van het presidentschap van Venetiaan? De mensen op straat riepen vorig jaar om de gerespecteerde oud-president van de Surinaamse bank, Telting. Het is in elk geval een hele vooruitgang vergeleken met de keuze tussen Wijdenbosch en Bouterse.

De voormalige bevelhebber verloor in deze verkiezingen terrein, maar klopte zijn afvallige leerling duidelijk. Bouterse blijft een donkere wolk vormen boven de Surinaamse politiek. Al was het alleen wegens de verhouding met Nederland, waar een groot drugsproces tegen Bouterse zijn ontknoping in hoger beroep nadert. Deze rechtszaak bij verstek heeft ongetwijfeld druk op de Surinaamse verkiezingen gezet. De Braziliaanse actie onderstreept dat, hoe het eindvonnis ook mag luiden, Nederland niet lichtvaardig is begonnen aan het proces. De vraag blijft hoe Suriname zelf zijn onverwerkte verleden oppakt.

DE BETREKKINGEN tussen Paramaribo en Den Haag zijn tijdens het bewind van Wijdenbosch min of meer bevroren. Met een nieuwe president neemt de aandrang toe de oude draad weer op te pakken. Ook in Den Haag, waar Suriname ondanks het parool van een nieuwe zakelijkheid altijd een speciaal plaatsje in de politieke harten blijft innemen.

Het is echter goed voor ogen te houden dat de Nederlandse poging bij de vorige verkiezingen om Venetiaan in het zadel te houden door de geldkraan open te draaien weinig goeds heeft voortgebracht.