Railbedrijf wil net van metrotreinen

. De Nederlandse Spoorwegen kunnen de komende tien jaar 75 procent meer reizigers trekken dan nu als de overheid de gelden voor investeringen op een andere manier uitgeeft. Voorrang dient te worden gegeven aan een net van met grote frequentie rijdende metrotreinen.

Dit stelt Railinfrabeheer (RIB), de organisatie die het spoor in Nederland aanlegt en onderhoudt, in een nog vertrouwelijk rapport.

De organisatie heeft het meerjarenplan, dat de titel Concurrerend Spoor draagt, onlangs aan minister Netelenbos (Verkeer en Waterstaat) voorgelegd.

Een van de kernpunten van het plan is om kritisch te kijken naar de meerwaarde van een aantal reeds geplande nieuwe lijnen, zoals de Hanzelijn tussen Lelystad en Zwolle, waarvoor het kabinet onlangs het groene licht gaf.

Volgens het plan van RIB moet in plaats daarvan voorrang worden gegeven aan de zogeheten metrotrein. Dit is een concept waarbij treinen met zó'n grote frequentie tussen de grote steden rijden dat de dienstregeling er voor de passagier niet langer toe doet. Hij hoeft immers nooit langer dan enkele minuten te wachten tot de volgende trein komt. De grote aantallen treinen zouden kunnen worden afgewikkeld door slimme passeerpunten aan te leggen.

RIB ziet voorts mogelijkheden een aantal knelpunten in het huidige net weg te werken door het zogeheten `project dotteren'. Dat omvat een verlenging van de treinen met zeventig meter en een verruiming van de stroomtoevoer. Hiervoor zou ongeveer twee miljard gulden extra nodig zijn.

Ook in het stadsgewestelijke vervoer wil RIB graag het roer omgooien. De nieuwe light rail-projecten in de Randstad – light rail is een soort sneltram – kunnen volgens RIB voor zeventig procent van de nu geplande kosten worden uitgevoerd door niet de rails en de spoorbaan aan te passen, maar de treinstellen zelf.

Voor wat betreft de milieumaatregelen langs het spoor, die tegenwoordig veel geld verslinden, ziet RIB eveneens een alternatief. In plaats van overal kostbare geluidswallen en schermen aan te brengen moet worden geïnvesteerd in stiller materieel. Daarmee kan volgens de opstellers van het rapport een groot deel van de geluidsproblematiek op emplacementen worden opgelost.

In de huidige plannen van het ministerie van Verkeer en Waterstaat is de komende tien jaar een dikke dertig miljard gulden gereserveerd voor investeringen in het spoor, zowel voor aanleg als onderhoud. Dit moet ertoe leiden dat zo'n dertig procent meer reizigers van de trein gebruikmaken. Met datzelfde bedrag kan de groei volgens RIB tot vijftig procent stijgen, door de beschikbare fondsen op een andere manier te besteden. Als er nog zo'n zes miljard gulden bij wordt gelegd, kan de groei oplopen tot 75 procent.

De plannen van RIB dateren overigens van voor de aankondiging van het bereikbaarheidspakket van het kabinet voor de Randstad van vorige week vrijdag. Netelenbos kondigde toen aan dat ze tot 2010 5,2 miljard gulden extra wil uittrekken voor openbaar vervoer, waarvan een aanzienlijk deel voor spoor.

Het is voor het eerst dat RIB met een dergelijk veelomvattend plan komt. De organisatie zal volgend jaar worden losgemaakt van de NS en worden ondergebracht bij het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Met het plan geeft RIB aan nadrukkelijk te willen meedenken over de inrichting van het spoor, en niet alleen te willen zorgen voor aanleg en onderhoud.

    • Floris van Straaten