`Ach, Valkenswaard is een roddelgat'

Wethouders en ambtenaren in Valkenswaard hebben warme banden met ondernemers die voor de gemeente werken.

,,We zijn al jaren bevriend met het echtpaar Snoeks. Samen op wintersport en een paar keer in hun villa in Spanje. Is daar iets mis mee?'' Ex-ambtenaar P. Theus begrijpt de commotie niet.

Theus was tot oktober vorig jaar ambtenaar bouwen en wonen bij de gemeente. Zijn vrouw is wethouder. Dat zijn gratis verblijf in het Spaanse buitenverblijf van directeur W. Snoeks van het gelijknamige installatiebedrijf – dat volop opdrachten krijgt van de gemeente – een ethisch probleem kan zijn, dat begrijpt Theus niet. ,,Dit is vriendschap'', bezweert Theus. Toen het paar Snoeks 25 jaar getrouwd was, leidde hij het feest. Theus: ,,Dat doe je meestal bij goede vrienden. En al die verhalen die de ronde doen? Ach, Valkenswaard is een roddelgat.''

Bestuurders en ambtenaren in Valkenswaard hebben véél vrienden. Vooral bij bedrijven waaraan ze opdrachten verstrekken, zo leert onderzoek in de Brabantse gemeente (32.000 inwoners).

Het recente rapport van een commissie onder leiding van J.Dosker, burgemeester van Geertruidenberg, toont de bestuurscultuur: wethouders knijpen een oogje dicht bij illegale bouwsels; ze protegeren bedrijven en ze intimideren ambtenaren die niet onvoorwaardelijk meedoen.

In de kroegen rond de Markt verhalen bewoners met smaak van ritselpraktijken. Bewijzen worden niet meegeleverd. Vaak wordt gewezen naar `de koning van Valkenswaard', wethouder Piet Geldens van Valkenswaardse Belangen. Een kwart eeuw aan de macht. Naar tevredenheid, vindt de ene helft van de bevolking. Hij is een despoot, vindt de rest.

Af en toe belandt een gerucht in de raad. Geldens ontzenuwt ze in adembenemende monologen. Een charismatisch prater. Charismatisch was hij ook donderdagavond, in de raadsvergadering. Hij overleefde een motie van wantrouwen.

En toch. Bestuurlijk Valkenswaard is ethisch in een vrije val. Dat ligt niet alleen aan Geldens. De vriendenkring is groot. En de villa van Snoeks in Gerona werd niet alleen door het paar Theus bezocht. Ook Geldens was in Gerona, geeft hij en passant toe.

Toen Snoeks 25 jaar getrouwd was, hief bestuurlijk Valkenswaard en masse bij de ondernemer thuis het glas. Wethouders als Van Loon en Geldens waren er, net als M. van den Nieuwenhof, topambtenaar en betrokken bij aanbestedingen. Toenmalig burgemeester H. Tops ontbrak. Die wilde privé en zaken scheiden.

Zo niet ambtenaar Van den Nieuwenhof. Toen hij privé een nieuwe cv-ketel nodig had, belde hij Snoeks aan wie hij ook zakelijk opdrachten uitbesteedde. Van den Nieuwenhof, die ook al Snoeks in Spanje bezocht, zegt betaald te hebben. Toen hij een oprit nodig had, stuurde wegenbouwer Van den Bogaart meteen wat mensen. Er is afgerekend, bezweert ook Van den Bogaart, die al eens in het nieuws kwam met een gratis oprit voor (ex)burgemeester Van Poppel van Bergeijk. Van Poppel was ooit wethouder in Valkenswaard.

Op zijn beurt ondertekende Van den Nieuwenhof, zonder dat de raad het wist, in 1998 een overeenkomst die Van den Bogaart en een ander bedrijf een monopolie in Valkenswaard gaf. Hoofd openbare werken J. Sterk vond het goed. Hij werd voorzien van attenties door Van den Bogaart. Sterk werd eind vorig jaar ontslagen, onder meer wegens de attenties. Deze week onthulde Sterk wat iedereen in de kroeg al wist: de bestuurders beschermen Van den Bogaart; dat kost de gemeente geld want het werk is onnodig duur.

De intieme verhoudingen wekken de schijn van belangenverstrengeling. Zo vond Geldens het geen probleem zijn vrienden Snoeks, Van den Bogaart en een lokale makelaar om een bedrag van 100.000 gulden te vragen. Volgens Geldens, tot april 1994 wethouder, dreigde eind 1993 een faillissement voor het bedrijfje van zijn zoon. De wethouder begon een reddingsoperatie en sprak zijn relatienetwerk aan.

,,De vrienden leenden mij op 14 september 1994 het geld. Op dat moment was ik geen wethouder. Het geld is 22 februari 1998 terugbetaald. Daarna werd ik weer wethouder'', aldus Geldens. Installateur Snoeks daarentegen kiest voor een andere strategie: ,,Geld betaald op verzoek van Geldens? Hoe komt u daarbij? Het echtpaar Theus in Gerona? Wat is dat voor flauwekul? En heb ik balpennen betaald voor de campagne van Valkenswaardse Belangen? Daar weet ik hélemaal niks van.''