Vilas geniet vooral van simpele dingen

Roland Garros begint maandag. Een peloton Zuidamerikaanse tennissers staat op doorbreken. De Argentijn Guillermo Vilas was twintig jaar geleden de koning van het gemalen baksteen. ,,Een mooier toernooi is er niet.''

De Argentijn Guillermo Vilas (47) is in de loop der jaren iets corpulenter en grijzer geworden, maar verder is hij zichzelf gebleven. Zijn lange haren wapperen nog onveranderd in zijn nek, zijn streken is hij nog niet verloren. Vilas de dichter, de zanger, de playboy, de hippie, maar bovenal de tennislegende.

Vorige week deed hij Nederland aan. Vilas had een rode doek om zijn wilde haardos geknoopt. Samen met tennisoudjes als Tom Okker, de Roemeen Ilie Nastase en de Zweed Anders Jarryd, verbleef hij in Mook. Voor een select publiek vertoonden zij hun kunsten. In een langzamer tempo, maar vaak nog altijd gebrand op een overwinning. ,,Shit'', riep Vilas nadat hij een bal in het net had geslagen.

Even later liep hij weer lachend en dollend over het tennispark. Hij sloeg rustig een balletje met twee jeugdige Nederlandse talenten en praatte onderwijl met Paul Haarhuis. ,,Er zijn weer heel wat Argentijnen in opkomst hè?'', zei Haarhuis. ,,Ja, we komen er weer aan'', antwoordde Vilas.

Als het gravelseizoen begint, verschijnen overal jeugdige en talentvolle nieuwkomers op het circuit van Spaanse en Zuidamerikaanse komaf. De laatste jaren braken de Chileen Rios, de Ecuadoriaan Lapentti en de Brazilianen Kuerten en Meligeni door. Bovendien is een peloton talentvolle Argentijnen in opkomst. Zabaleta (nummer 35 van de wereld) is de bekendste. Squillari won onlangs het toernooi van München.

Geen van allen kan in de schaduw staan van de grootste tennisser uit Zuid-Amerika, Guillermo Vilas. De Argentijn geeft zijn landgenoten weleens adviezen, maar bemoeienis heeft hij nauwelijks met hen. Hij heeft weinig tijd. Hij is momenteel bezig met het schrijven van drie boeken, hij maakt gedichten, speelt muziek en verzorgt zijn eigen internetsite. Daarnaast speelt hij ook nog tennis.

Dertig jaar geleden, toen de destijds 18-jarige Vilas zijn rechtenstudie in Buenos Aires neerlegde om aan een tenniscarrière te beginnen, stelde de sport in Latijns Amerika weinig tot niets voor. Professionele tennissers bestonden niet in Argentinië. Het was voor Vilas geen reden om niet door te zetten.

,,Ik kom uit een rijk gezin'', vertelde Vilas. ,,Maar mijn vader heeft me geleerd voor mezelf te zorgen. Tennis werd mijn passie. Misschien is het me gelukt omdat ik een avonturier ben. Ik houd van reizen en ben niet afhankelijk van luxe. Ik houd van simpele dingen. Een hangmat, een gitaar, een stuk fruit, een sigaret. Ik heb geen kaviaar nodig om me goed te voelen.''

De Argentijn behaalde tussen 1973 en '89 61 tennistitels, waaronder één keer de US Open, twee keer de Australian Open en één keer Roland Garros. In '80 won hij de wereldbeker. Een jaar later speelde hij met zijn landgenoot Clerc in de finale van het Davis-Cuptoernooi tegen Amerika. Negen jaar achter elkaar (1974-1982) stond hij in de top-zes. In Nederland won hij in Hilversum en Rotterdam.

Maar vooral aan dat laatste toernooi beleeft Vilas weinig goede herinneringen. In 1983 werd de Argentijn op het laatste moment door toernooi-directeur Cock Hoekwater gepaaid als vervanger van Jimmy Connors. Maar Vilas kwam niet aan spelen toe. Er ontstond een rel toen bekend werd dat Vilas zestigduizend dollar aan startgeld zou hebben gekregen. De Argentijn moest voor een speciale commissie verschijnen en werd korte tijd geschorst. Het betekende het einde van zijn successen.

Vilas wordt nog boos als hij aan die affaire wordt herinnerd. ,,Het was belachelijk. Er werd een parodie opgevoerd. Onder een cheque stond mijn handtekening, maar die was vervalst. Schandalig. Ik weet nog dat de man die mij het geld zou hebben gegeven voor de zitting van de commissie op mij afstapte en vroeg: `Weet jij wie Guillermo Vilas is?' Ik zei: `Dat is een man met lange haren die hier ergens rondloopt'. Ik heb nooit geld gekregen, maar ik moest en zou gestraft worden. Het leek wel de inquisitie.''

De affaire betekende een doorbraak van de startgelden in tennis. Vilas heeft naar eigen zeggen nooit voor het geld op de tennisbaan gestaan. ,,Ik vond tennis een leuke sport en dat vind ik nog steeds. Natuurlijk is het tennis veranderd. Het is sneller en beter geworden. De partijen zijn nu korter. Maar dat is logisch. Ferrari maakt nu toch ook andere auto's dan twintig jaar geleden. Het leven zou anders saai zijn.''

Zijn leven is nooit saai geweest, maar zijn spel was dat voor het neutrale publiek doorgaans wel. De beroemdste partij die de Argentijn ooit speelde, was in 1982 tegen de toen 17-jarige Wilander op Roland Garros. Na meer dan vijf uur won de Zweed. Rally's van 120 slagen waren geen uitzondering. Vilas: ,,Roland Garros is een slopend toernooi. Maar het is wel het mooiste. De mens strijdt er tegen zichzelf. Hij vecht tegen zijn eigen vermoeidheid. Op de tribune zitten artiesten, dichters, zangers. Parijs heeft iets mysterieus. Tennis is daar bijna kunst.''

In 1997 beleefde Vilas even opnieuw zijn glorietijd op Roland Garros. Samen met Björn Borg – van wie hij twee keer de finale in Parijs verloor – liep hij op het centre court om de Braziliaan Kuerten de hoofdprijs te overhandigen. ,,Prachtig was dat. Björn en ik kregen weer dat aparte gevoel. Dat stadion, de entree, de sfeer van een finale. Heden en verleden flitsten door onze gedachten. Het was mooi om twintig jaar na mijn overwinning de prijs aan een andere Zuid-Amerikaan te geven.''