`Los gebreken op in pensioenregelingen'

Overheid, verzekeraars en de pensioenfondsen moeten twee nieuwe initiatieven nemen om een breed scala aan (verborgen) gebreken in pensioenregelingen van met name vrouwen te inventariseren en op te vangen.

,,Een landelijk meldpunt moet lopende en nu al te voorziene manco's in de pensioenregelingen inventariseren'', vindt pensioenexpert C. van Marle van Stichting de Ombudsman. Zo'n meldpunt moet beginnen bij de niet opgevraagde deeltijdpensioenen van vrouwen die daar, sinds een uitspraak van het Europese Hof, wel recht op hebben.

Directeur J. Ferrier van E-quality, opvolger van de Emancipatieraad, die gisteren een congres wijdde aan vrouwen en pensioen, pleit voor oprichting van een apart pensioenfonds om ongelijkheden recht te trekken. Overheid, pensioenfondsen en verzekeraars zouden daarin een deel van hun financiële meevallers moeten steken.

Vrouwen leven over het algemeen langer dan mannen, maar hebben door discriminatie in pensioenregelingen in het verleden (uitsluiting van deeltijdwerkers en gehuwde vrouwen), door lagere lonen en als gevolg van scheidingen een kariger pensioen.

Pensioenfondsen en verzekaars beheren samen 1.500 miljard gulden pensioengeld. De pensioenfondsen hebben de afgelopen vijf jaar historisch hoge rendementen op hun beleggingen behaald van jaarlijks meer dan 10 procent na inflatie, terwijl de pensioenverplichtingen door loonmatiging beperkt zijn gestegen. Meer dan 90 procent van de werknemers bouwt bij zijn werkgever een aanvullend pensioen op boven de AOW.

Van Marle noemde gisteren twee nieuwe gebreken in de oudedagsvoorzieningen die zich de komende jaren in volle omvang zullen manifesteren. Met name allochtone vrouwen die niet lang genoeg in Nederland hebben gewoond worden gekort op hun AOW, maar pensioenregelingen houden daar nu nog geen rekening mee.

Verder zal de bestaande gehuwdentoeslag in de AOW in 2015 verdwijnen, maar dat is weinig mensen nog bekend. Gehuwde mannen krijgen veelal als eerste AOW doordat zij wat ouder zijn dan hun partner, en zullen de korting merken. ,,Dat gaat ook een pensioengat opleveren, waarop vrouwen worden aangesproken, al kunnen zij er niets aan doen.''

Nu de zaken in kaart brengen en met alle betrokkenen op ,,praatbasis'' komen zal het volgens de expert van De Ombudsman makkelijker maken om vervolgens correcties aan te brengen. ,,Over tien jaar kost het veel meer geld, is het moeilijker te repareren en hoef je er dan niet meer eindeloos individueel over te procederen.''

Over de omvang van de huidige pensioenmanco's blijkt nogal wat onduidelijkheid te bestaan. Niemand weet hoeveel vrouwen die in deeltijd hebben gewerkt hun pensioenrechten (met terugwerkende kracht tot 1976) nog niet hebben geclaimd.

Verder heeft het Europese Hof de voorwaarden voor het claimen van deze en andere, toekomstige pensioengaten versoepeld. In een recente uitspraak heeft het Hof de verjaringstermijn, die erop neerkomt dat mensen die benadeeld zijn binnen vijf jaar een claim moeten indienen, geschrapt, vertelde onderzoekster A. Veldman van de Universiteit Utrecht in de wandelgangen.

Van Marle constateerde gisteren een gering pensioenbesef bij Nederlandse werknemers. ,,En bij vrouwen nog minder dan bij mannen.'' Zijn constatering sluit aan op de uitkomsten van een enqûete die het Verbond van Verzekeraars gisteren naar buiten bracht. Volgens de peiling weet bijna 80 procent van de Nederlanders niet dat hun toekomstig pensioen plus AOW lager uitvalt dan de magische 70 procent van het laatst verdiende salaris.

    • Menno Tamminga