Japanse premier biedt excuses aan

De Japanse premier Yoshiro Mori heeft vandaag excuses aangeboden voor het ,,misverstand'' dat hij heeft veroorzaakt met zijn omstreden uitspraak dat de Japanse keizer goddelijk zou zijn. Maar zijn positie komt steeds sterker onder druk.

Mori zei op 15 mei dat zijn partij de laatste decennia hard heeft gewerkt om ,,begrip bij de bevolking te kweken dat Japan het land der goden is met de keizer als middelpunt''. Die verklaring wekte in Japan grote beroering. Mori zei vandaag dat hij met deze uitspraak nooit heeft willen zeggen dat de keizer zelf goddelijk is, ook al zeiden commentatoren dat de uitspraak moeilijk anders was te interpreteren. Voor de oorlog was de goddelijkheid van de keizer in de grondwet vastgelegd.

,,Ik ben na de oorlog opgevoed en het is voor mij dus vanzelfsprekend dat de keizer niet meer is dan het symbool van de eenheid van ons volk'', verklaarde de 62-jarige premier vandaag. Hij weigerde echter zijn eerdere uitspraak in te trekken.

Oppositieleider Yukio Hatoyama zei in een reactie dat de ,,bevolking geen begrip zal hebben en de onrust bij Aziatische buurlanden niet zal verdwijnen'' door Mori's uitleg. De oppositie dient volgende week een motie van wantrouwen in tegen de premier.

De uitspraak van Mori heeft ertoe geleid dat de steun voor zijn regering in opiniepeilingen is gekelderd. Binnen zijn partij, de liberaal-democraten, zijn politici die Mori nu als overbodige ballast zien bij de verkiezingen die volgende maand worden gehouden. Uitstel van de verkiezingen zou als nederlaag voor Mori worden gezien.

Mori staat bekend om domme uitspraken. Eerder deze week berichtte een televisiezender dat zelfs het keizerlijk huis zich bij de premier heeft beklaagd omdat de omstreden uitspraak vlak voor het keizerlijke bezoek aan Nederland kwam.

Tijdens de persconferentie kreeg Mori vanmorgen te horen: ,,Wegens de lichtvaardigheid waarmee u dit soort uitspraken doet, staat uw geschiktheid voor het premierschap ter discussie.''

Een nieuwe tegenslag kreeg Mori gisteren toen het weekblad Shukan Bunshun met een doorwrocht artikel verscheen dat Mori's banden met de onderwereld ter discussie stelt. Vijf jaar geleden blijkt Mori een toespraak te hebben gehouden op een bruiloft in aanwezigheid van de yakuza, de Japanse onderwereld. Mori heeft verklaard dat hij toevallig in het hotel was en plotseling werd gevraagd even iets te zeggen.

Het weekblad heeft echter de tafelschikking gepubliceerd waaruit blijkt dat Mori en vier andere parlementariërs van zijn partij tot de genodigden behoorden. De tafel van deze politici stond naast de tafel van de Inukawa-familie, leiders van een van de grootste yakuza-organisaties van het land.