Hoe Kroatië van paria troetelkind werd

De NAVO verwelkomde gisteren Kroatië in het Partnerschap voor Vrede, de wachtkamer van de NAVO. Kroatië heeft zich na de dood van Tudjman en de verkiezingen van begin dit jaar in ijltempo ontwikkeld van een politiek en economisch geïsoleerd Balkanland tot een troetelkind van de internationale gemeenschap.

Geflankeerd door NAVO-chef Lord Robertson en negentien NAVO-collega-ministers zat de jonge minister van Buitenlandse Zaken van Kroatië, Tonino Picula, gisterochtend fier aan het hoofd van de vergadertafel in het Fortezza da Basso, een citadel in het centrum van Florence.

Vier maanden na het aantreden van de nieuwe, hervormingsgezinde regering, werd Kroatië lid van de Euro-Atlantische `familie' en maakte het in elk geval symbolisch – een reuzesprong richting Europa. Toen Picula zijn handtekening had gezet onder de documenten voor toetreding tot het Partnerschap voor Vrede, steeg er een daverend applaus op onder de NAVO-ministers.

Kroatië is hiermee het 26ste lid van dit samenwerkingsprogramma dat te boek staat als een `wachtkamer' voor het lidmaatschap van de alliantie. Het is tevens het 46ste lid van de Euro-Atlantische Partnerschapsraad, waarin de negentien NAVO-landen en de partnerlanden samenkomen.

Picula maakte gisteren meteen bekend dat Kroatië zich formeel wil aanmelden voor het NAVO-lidmaatschap. Hij noemde de toetreding tot het partnerschap ,,de eerste prestatie op het gebied van buitenlands beleid''.

Kroatië heeft zich dit jaar in ijltempo ontwikkeld van een politiek en economisch geïsoleerd land tot een troetelkind van de internationale gemeenschap, zo lijkt het. Het land dat in de jaren negentig nog deelnam aan de Balkanoorlogen, wil nu lid worden van de Europese Unie – en die Europese Unie wil op korte termijn het overleg openen.

,,In een paar maanden tijd heeft Kroatië dramatische vooruitgang gemaakt op weg naar een democratische samenleving, heeft het een hernieuwde verplichting aan het vredesproces in Bosnië getoond en heeft het stappen ondernomen om stabiliteit en veiligheid in Zuid-Oost-Europa te bevorderen'', zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Albright, gisteren in Florence.

NAVO-secretaris-generaal Robertson meende: ,,Kroatië is het bewijs dat geen enkel land het slachtoffer van zijn eigen geschiedenis hoeft te blijven.''

Op de vraag of Kroatië niet te snel wordt omarmd voordat er meer bewijzen zijn van een definitief veranderd klimaat in het land, antwoordde de Nederlandse minister Van Aartsen gisteren dat er sprake is van een ,,fascinerende ommekeer'' en dat er in het buitenland ,,veel vertrouwen is in president Mesic en zijn ploeg''. Moet Kroatië niet eerst meer belangrijke oorlogsmisdadigers aanhouden en uitleveren aan het oorlogstribunaal in Den Haag? Volgens Van Aartsen heeft president Mesic in zijn inaugerele rede medewerking met het oorlogstribunaal beloofd en ,,wij zijn overtuigd van zijn medewerking''.

NAVO-diplomaten erkennen dat de Westerse toenadering snel is, maar onderstrepen dat dit juist gezien moet worden als steun en stimulans voor de nieuwe regering. ,,Het is een beetje vergelijkbaar met Slowakije. Dat zat ook in het hondenhok toen Meciar daar de baas was. Daar zat ook een regering waar mensen op grote schaal een hekel aan hadden en die hebben weggestemd'', zegt een NAVO-diplomaat. ,,Datzelfde geldt voor Kroatië. Er is geen reden meer om het land niet toe te laten.''

De Westerse toenadering tot Kroatië past mede in de Westerse isolatie van het naburige Joegoslavië van Miloševic. ,,Kroatië's toetreding tot de Euro-Atlantische familie is een boodschap aan de Servische burgers dat er ook voor hen een plaats is als zij Miloševic en zijn verschrikkelijke nalatenschap afwijzen'', zei NAVO-chef Robertson gisteren. Van Aartsen sprak van het leggen van ,,een democratische ring rond Servië''. En Picula zelf zei: ,,Ons geval zou als een voorbeeld moeten dienen voor onze onmiddellijke omgeving.''

    • Robert van de Roer