Duitse Neuer Markt lijkt op kop van jut

De aandelenbeurs in Frankfurt moet rake klappen incasseren. Vooral de Nieuwe Markt beleeft turbulente tijden. Veel internetnoteringen zijn ingestort, emissies als van het Eindhovense Aeco worden uitgesteld.

Duitsland wordt wakker. Tot vorige maand leek de bevolking te zijn bevangen door een ongekende beurskoorts. Nu de koersen dalen, vindt de ontnuchtering plaats. Prompt neemt de scepsis toe; openlijk wordt alweer getwijfeld aan de zegeningen van de Nieuwe Economie.

Ruim acht procent van de bevolking, zes miljoen mensen, belegt tegenwoordig in aandelen. Het merendeel bestaat uit kleine beleggers. Procentueel is dat nog steeds minder dan in de Verenigde Staten of in Nederland. Maar voor naoorlogse Duitse begrippen zijn het er veel. Halverwege de jaren negentig belegden nog geen drie miljoen Duitsers hun geld aan de beurs. Steevast koos de meerderheid van de bevolking voor het veilige spaarbankboekje.

Het Duitse beursklimaat ontwikkelde zich uitzonderlijk goed. Afgelopen jaar werden een kleine 170 nieuwe bedrijven voor het eerst genoteerd aan de Neuer Markt voor technologiefondsen en internetbedrijven. De Nieuwe Markt is de `kweekvijver' voor de echte beurs, de Deutsche Börse in Frankfurt am Main.

Inmiddels volgt ook de omgeschoolde werkster uit het Oosten dagelijks in de krant het koersverloop van haar aandelen; zelfs het vacantiepotje wordt geplunderd om een snelle winst te kunnen behalen.

Na deze ingrijpende mentale Wende houden de Duitsers nu de adem in, sinds de beurzen in Frankfurt, New York en Amsterdam harde klappen te verduren krijgen. Sinds maart daalde de koers van de populaire Nieuwe Markt met ongeveer 40 procent. De grootste verliezers bevinden zich in de online-sector, zoals Lycos Europe, Web.de en het virtuele reisbureau Travel24.com. De `business-to-consumer'-handel met boeken, speelgoed en cosmetica is ingestort. ,,Internettitels lopen gewoon niet meer'', verzuchtte een prominente bankier tegenover de Süddeutsche Zeitung.

Het keerpunt nadert, beweert het Handelsblatt, de invloedrijke zakenkrant. Maar een snel herstel lijkt niet in zicht. Temeer, omdat veel internetbedrijven toch al te kampen hebben met acuut geldgebrek. De magie van de beurs zwakt af. Veel kleine beleggers, verblind na de maandenlange koersstijgingen, raken in het nauw en vrezen dat de beursbel dreigt te klappen.

Ook het machtige Deutsche Telekom heeft te lijden onder de negatieve beursontwikkeling. Meer nog dan Daimler-topman Jürgen Schrempp legde Telekom-bestuursvoorzitter Ron Sommer in november 1996 de basis voor het moderne volkskapitalisme dat Duitsland veroverde. Honderdduizenden werknemers kochten aandelen Telekom, de T-Aktie werd het symbool van de Duitse sprong voorwaarts. Een derde van de aandelen is inmiddels geplaatst bij kleine aandeelhouders en institutionele beleggers.

De T-Aktie was een goede belegging. De emissiekoers van 14,57 euro verdubbelde binnen twee jaar in waarde. Deutsche Telekom werd de lieveling van de Deutsche Aktien-Index DAX. Door het vijandige overnamebod van het Britse Vodafone op het Duitse Mannesmann in november 1999 schoot het omhoog naar meer dan 100 euro per aandeel. Het hoogtepunt werd op 6 maart 2000 bereikt, toen Telekom op 103,50 euro sloot: een verzevenvoudiging sinds 1996. Meteen daarna zette de val in. Gisteren noteerde het aandeel slechts 58,40 euro. Dat is bijna een halvering ten opzichte van maart. In totaal is de waarde van Telekom met bijna 150 miljard euro gedaald.

De omstandigheden voor de aandeelhoudersvergadering van gisteren hadden niet slechter kunnen zijn. Door de prijsconcurrentie in de telefoniesector loopt de winst van Telekom snel terug. Tegelijkertijd rijzen de kosten voor de nieuwe mobiele UMTS-licenties de pan uit.

Komende maand wil Telekom een derde emissie doen, nadat in juni 1999 al een tweede tranche op de markt was gebracht tegen een koers van 39,50 euro. Vorige maand werd ook T-Online, Telekoms mobiele telefonie-aanbieder, naar de beurs gebracht. In totaal 200 miljoen T-Aktien worden nu aangeboden; 6,6 procent van het totale aandelenpakket. Zij moeten elf miljard euro opleveren.

Nog steeds bezit de Duitse staat de meerderheid van de aandelen. Pas 33 procent is geprivatiseerd, twee procent is in handen van de vroegere partner France Télécom. Als de huidige 6,6 procent naar de beurs zijn gebracht, houdt de staat 58,4 procent over. Minister Hans Eichel van Financiën wil dit pakket vasthouden totdat de markt weer aantrekt.

Voor de schatkist is de huidige gang van zaken ongunstig. Om de vele gaten op zijn begroting te zuiveren, had Eichel meer geld willen binnenhalen. Maar voor de kleine beleggers is de emissie een zegen. Net als bij de eerdere uitgiften worden zij goed behandeld. Ze krijgen een korting van vijf procent ten opzichte van de koers van 29 mei. Trouwe Telekom-klanten die tot eind december 2001 tien aandelen vasthouden, kunnen op een gratis stuk rekenen. Van het koopgedrag van de potentiële beleggers zal af te leiden zijn hoe de nieuwe generatie op risico beluste Duitsers de angst voor een crash het hoofd weet te bieden.

    • Willem Wansink