Afkeer van risico's groeit

Onzekere marktomstandigheden en grote beweeglijkheid van de beurzen. Dat zijn de redenen die de financiële dienstverlener DSB vanmorgen aanvoerde voor het uitstel van de beursgang die vanmiddag om half een zou plaatsvinden.

DSB is zeker niet de enige beursganger die de laatste weken uitstel of afstel bekendmaakte: het regent op dit moment dergelijke tijdingen. De Amerikaanse zakenbank Merill Lynch, die de stemming onder fondsbeheerders bijhoudt, zei deze week dat grote beleggers lange tijd niet zo'n afkeer hebben gehad van risico's als nu.

Wie daar de bewijzen voor wil zien, kan terecht in diverse uithoeken van de financiële markten. Solide munten komen in trek, ten koste van exotische als de Zuid-Afrikaanse rand, de Koreaanse won of de Filippijnse peso, die evenals een groot aantal munten van andere opkomende markten, de laatste tijd weer onder druk staan.

Een goede maatstaf voor het risicobewustzijn op de financiële markten is het verschil in rente die solide westerse overheden betalen, en de rente die het bedrijfsleven betaalt. Loopt dat verschil (spread) op dan is dat een teken dat beleggers liever in veilige staatsleningen zitten dan in leningen van het bedrijfsleven. Op dit moment is deze spread fors opgelopen, in Europa naar waarden die voor het laatst werden gemeten ten tijde van de Russische crisis in het najaar van 1998, en in de VS naar waarden die dat zelfs ver overstijgen. De dreigende schaarste aan Westerse staatsleningen is daar volgens Rabo International-analist B. Walschots een van de oorzaken van, maar ook de terughoudendheid van beleggers tegenover bedrijfsleningen.

Naast de valutamarkt en de obligatiemarkt is ook op de Westerse aandelenmarkten het risicobewustzijn van beleggers opgelopen. De DSB Groep is de laatste in een lange rij van beursintroducties en emissie die worden uitgesteld of teruggetrokken. Nadat de Amerikaanse Nasdaq-beurs deze week opnieuw daalde naar zijn laagste peil sinds 10 november vorig jaar, volgde een nieuw golfje van terugtrekkingen. Het al beursgenoteerde Italiaanse internet- en telecombedrijf Tiscali blies woensdag een emissie af, het voor Nederlanders van de tv-reclame bekende Zweedse Letsbuyit.com zag af van een beursgang. Het luchtvaartreserveringssysteem Amadeus, met onder meer Lufthansa als aandeelhouder, maakte bekend geen 23 procent maar 13 procent naar de beurs te brengen. En gisteren maakte de Britse telecomreus Vodafone bekend af te zien van de beursgang van zijn Aziatische dochter Vodafone Pacific in Sydney.

Hoewel DSB een financieel bedrijf is en niet tot de technologie-media-telecomgroep (TMT) hoort die nu zo onder vuur ligt op de beurzen, is het totale beursklimaat wel van invloed op de omstandigheden voor introducties en emissies. De jaren tachtig gaven in de eerste helft ook een lawine aan introducties te zien, waarbij de toenmalige `nieuwe' bedrijven, de computer- en softwaresector, voorop liepen: Volmac, Tulip, Datex, Texlite, HCS Technology, maar er ook tal van andersoortige bedrijven profiteerden van het gunstige emissieklimaat, zoals Ahrend, Grolsch en niet te vergeten InterView, het geesteskind van Maurice de Hond die ook in de huidige beursintroductiegolf met NewConomy weer meedeed.

De beursomslag van 1987 en 1989 maakte daar destijds een eind aan. Ditmaal zit er nog heel wat in de pijplijn, van een mogelijke introductie van VNU's zakelijke informatiepoot, tot Versatels internet-activiteiten, waaronder internet-aanbieder Zon. Sommige beursintroducties zijn al in de ijskast gezet. Internet-bedrijf hot-orange.com maakte woensdag bekend te wachten. En informatietechnologie en telecomdienstverlener Datelnet schortte de plannen op 19 april al op.

Andere gaan voorlopig door, en de meest in het oog springende is internet-aanbieder Chello die aanstaande woensdag door moederbedrijf UPC in de markt wordt gezet. Een lagere introductieprijs heeft van en aantal recente emissie toch nog een succes gemaakt. En Ahold profiteerde bij zijn recente geslaagde emissie van zijn imago als `defensief' fonds.

Maar de nieuwe beurskandidaten zullen toch moeten opboksen tegen een sfeer van toenemend wantrouwen en risico-aversie bij beleggers. Bij de particuliere belegger, die in Nederland met World Online en Via Networks minder gunstige ervaringen achter de rug heeft, kan dat leiden tot minder grote interesse. Bij professionele beleggers kan het er toe leiden dat er wel wordt ingeschreven, maar onder voorwaarden die het risico zoveel mogelijk leggen bij het introducerende bedrijf en het begeleidende bankensyndicaat.

Dat bankensyndicaat zal vervolgens zelf onderling moeten uitvechten wie de meeste risico's draagt, en welke provisieverdeling daar als compensatie tegenover staat. De groep die DSB naar de beurs bracht is, gezien het vertrek van SNS Securities uit het bankensyndicaat, niet helemaal in geslaagd.

    • Maarten Schinkel