Voor Weense politie zijn alle zwarten verdacht

De zwarte gemeenschap in Oostenrijk voelt zich bedreigd door de politie. Volgens de politie is dat een gevolg van de drugshandel.

Zwarte Afrikanen in Oostenrijk worden met grote regelmaat lastiggevallen door de politie. Ook hebben ze veel meer last van discriminerende opmerkingen dan andere buitenlanders in Oostenrijk. Dat concludeert socioloog Walter Ajaegbo in een onderzoek in opdracht van de Oostenrijkse Groenen.

Meer dan de helft van de Afrikanen zegt in het openbaar lastig gevallen te worden, 40 procent verklaarde sinds het aantreden van de nieuwe regering veel vaker uitgescholden en beledigd te worden. In Wenen durven sommige zwarten de metro niet meer in uit vrees om door de politie op drugs te worden onderzocht. Een kwart van de Afrikanen in Wenen is de laatste jaren door de politie gecontroleerd – de meesten zeggen daarbij ,,racistisch'' of ,,bruut'' behandeld te zijn, slechts 2 procent omschrijft het politieoptreden als vriendelijk.

Peter Stiedl, chef van de Weense politie, zegt dat de houding van de politie te maken heeft met de drugsbestrijding. ,,In 1990 namen de Nigerianen de cocaïnehandel over van ex-Joegoslaven en toen begon de ellende'', aldus Stiedl. ,,Ze waren veel agressiever dan hun voorgangers en dat was onze politie niet gewend. Wij hadden ineens gewonden bij arrestaties.''

Politiechef Stiedl is ervan overtuigd dat racisme ,,in de mens zit, dat kun je niet uitvinden''. Volgens hem is de relatie tussen de zwarte gemeenschap en de politie ernstig beschadigd nadat de Nigeriaanse asielzoeker Marcus Omofuma op 1 mei vorig jaar tijdens zijn uitzetting stikte omdat hij als een mummie was getaped. Kort daarna wilde de politie met haar ,,Operation Spring'' de drugsscene oprollen en arresteerde tijdens een razzia meer dan 100 zwarten. De boulevardkrant Kronen Zeitung omschreef de actie als een triomf. Andere media verweten de politie te willen bewijzen dat alle zwarten dealers zijn. ,,Het was een ongelukkige samenloop van omstandigheden'', zegt Stiedl nu. ,,Wij observeerden al sinds maanden een Chinees restaurant waarvan wij wisten dat er in drugs gehandeld werd. Toen dat uitlekte heeft een politieke partij – u weet wel wie ik bedoel – geprobeerd daar munt uit te slaan en wij moesten wel tot actie overgaan.'' Stiedl doelt op advertenties van de extreem-rechtse FPÖ waarin de minister van Binnenlandse Zaken werd opgeroepen om de bevolking van de terreur van de Nigerianen te bevrijden.

Achteraf bleek het overgrote deel van de gearresteerden niets met drugs te maken te hebben, ook werden er maar kleine hoeveelheden drugs aangetroffen. ,,De schade was groot'', zegt Stiedl, ,,zowel voor de politie als voor de zwarten. In de kranten verschenen gruwelverhalen over het optreden van de politie en de Afrikanen geloven dat. Ik begrijp het wel, ze komen immers uit dictaturen. Het probleem is dat de kleine groep van criminelen zich achter de zwarte gemeenschap verschuilt en griezelverhalen over de politie vertelt.''

Maria Vassilakou van de Groenen wijst Stiedls vermoedens van de hand. ,,De dealers worden om de zes maanden uitgewisseld. Ze duiken onder in asielzoekerscentra of elders, maar maken zeker geen deel uit van de zwarte gemeenschap. Toch zijn voor de politie alle zwarten verdacht.''

Het grootste probleem is voor Vassilakou dat er niemand is die de politie controleert. In de nieuwe adviesraad voor de rechten van de mens, die op 1 juli begint, heeft Vassilakou weinig vertrouwen omdat de voorzitter een hoge ambtenaar is van Binnenlandse Zaken.

,,Bij de politie onderzoeken collega's elkaars gedrag en dat binnen een apparaat dat bekend is om zijn korpsgeest. Op 3 mei is voor de derde keer in korte tijd een zwarte onder het oog van de politie overleden. Eerst werd het geheim gehouden en daarna moesten we vijf dagen wachten op het sectierapport. Aangezien in het verleden veel in de doofpot is gestopt, willen wij dat er een buitenlandse patholoog bij wordt gehaald. Wat is daartegen?''

De Oostenrijkse politie heeft de reputatie slecht opgeleid te zijn. ,,Onzin'', zegt politiechef Stiedl ,,Agenten krijgen een tweejarige opleiding als ze 18 zijn. Ze krijgen 8 uur voorlichting over de rechten van de mens en 16 uur over de omgang met mensen uit vreemde culturen.'' Werken er ook immigranten bij de politie? ,,Uit de tweede of derde generatie hebben we een heleboel mensen'', zegt Stiedl, maar precieze getallen kan hij niet noemen. ,,Afkomst interesseert ons niet, dat wordt niet statistisch bijgehouden'', zegt hij.

    • Karin Jusek