Moskou haalt uit naar Joegoslavië-tribunaal

De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Ivanov, heeft gisteravond in Florence fel uitgehaald naar het Haagse tribunaal voor oorlogsmisdaden in ex-Joegoslavië. Het tribunaal is ,,meer gepolitiseerd dan juridisch'' en ,,werkt niet objectief'', zei hij in zijn scherpste aanval op het tribunaal tot nu toe. Ivanov, die sprak op een persconferentie na een ministeriële NAVO-Rusland-raad, zei dat zijn land de werkwijze van het VN-tribunaal in de Veiligheidsraad aan de orde zal stellen.

Ivanov bekritiseerde het feit dat de meeste aangeklaagden Serviërs zijn, dat de aanklager geheime aanklachten uitvaardigt en dat het tribunaal in 1996 een memorandum met de NAVO over de arrestatie van oorlogsmisdadigers heeft opgesteld zonder ,,betrokkenheid van de Veiligheidsraad''. Hij had ook kritiek op de samenstelling van het tribunaal, dat teveel zou bestaan uit Amerikanen en West-Europeanen.

Volgens minister van Buitenlandse Zaken Van Aartsen had Ivanov tijdens de ministerszitting veel minder scherpe kritiek uitgeoefend. ,,Het is onjuiste en onterechte kritiek. De aanklagers doen hun werk.''

Ivanov lanceerde zijn aanval in reactie op de vraag waarom Rusland eerder deze maand niet de Joegoslavische minister van Defensie, generaal Ojdanic, die verdacht wordt van oorlogsmisdaden in Kosovo, heeft aangehouden. Ojdanic was een paar dagen in Moskou te gast van onder anderen de Russische minister van Defensie. Rusland was volgens VN-resoluties verplicht hem aan te houden.

Ivanov weet het bezoek van Ojdanic aan een ,,interne technische storing tussen bureaus en ministeries'' en zei dat ,,maatregelen worden genomen om herhaling te voorkomen''. Rusland heeft de kwestie uitgelegd aan het tribunaal, dat de zaak als gesloten beschouwt, aldus Ivanov. Volgens Van Aartsen had de Russische minister tegen zijn NAVO-collega's gezegd dat er ,,disciplinaire maatregelen'' tegen betrokken militaire functionarissen zijn genomen. Van Aartsen zei dat onder meer de VS, Canada en Nederland Rusland hadden gekritiseerd wegens het niet-aanhouden van Ojdanic.

De bijeenkomst in Florence was Ruslands eerste vergadering met de NAVO op ministersniveau sinds anderhalf jaar, als gevolg van de onenigheid over de NAVO-luchtcampagne om Kosovo vorig jaar. De ontmoeting was ondanks harde taal over en weer – onder meer over Ruslands optreden in Tsjetsjenië – volgens aanwezigen in een goede sfeer verlopen. NAVO-secretaris-generaal Robertson zei na afloop dat de relatie van de NAVO met Rusland ,,weer op het goede spoor zit''. De NAVO-chef, die tijdens zijn persconferentie met Ivanov overrompeld leek door diens scherpe uithaal naar het oorlogstribunaal, liet later weten het niet eens te zijn met Ivanov.

Minister Albright slaagde er eerder op de dag, tijdens de halfjaarlijkse NAVO-ministerraad, opnieuw niet in de Europese bezwaren tegen de Amerikaanse plannen voor een nationaal defensieschild tegen ballistische raketten van `schurkenlanden' weg te nemen. De Russen, Chinezen en Europese NAVO-bondgenoten zijn tegen dit voorstel, waarover president Clinton later dit jaar zal beslissen. Zij vrezen dat de wereldwijde wapenbeheersing hierdoor in gevaar komt, zo zeiden de Franse en Duitse ministers Védrine en Fischer.

Albright presenteerde gisteren een nieuw programma dat de transatlantische samenwerking bij defensie-exporten moet verbeteren. Het gaat om zeventien maatregelen ,,die erop gericht zijn de Amerikaanse defensie-export sneller en soepeler naar NAVO-landen, Japan en Australië, te laten verlopen''. Het plan voorziet in versoepeling van de Amerikaanse vergunningen voor handel in defensiematerieel. Het zou de Amerikaanse defensie-industrie, die nu voor tien miljard dollar per jaar aan NAVO-landen verkoopt, een impuls geven en de technologische kloof tussen Europese NAVO-landen en Amerika verkleinen, aldus een medewerker van Albright.

Kroatië tekende vanochtend in Florence de documenten voor toetreding tot het Partnerschap voor Vrede met de NAVO. Dit samenwerkingsprogramma geldt als een `wachtkamer' voor het NAVO-lidmaatschap. Kroatië is het 26ste land dat toetreedt tot het partnerschap en het 46ste dat lid wordt van de Euro-Atlantische Partnerschapsraad, waarin de NAVO-landen en hun partners bijeenkomen.

    • Robert van de Roer