Haast bij renovatie van Groningse Markt

De gemeente Groningen wil de noordkant van de Grote Markt opknappen. De geplande parkeergarage veroorzaakt tumult.

Maar één of twee keer in een eeuw krijgt Groningen een kans om een wezenlijke 'kwaliteitsimpuls' aan te brengen, sprak burgemeester Jacques Wallage van Groningen gisteren. Nu is zo'n moment. De ,,versleten'' noordzijde van de Grote Markt met zijn achterkanten die uitsluitend voor bevoorrading worden gebruikt en zijn sleetse winkelbestand wordt, als de raad met het voorstel akkoord gaat, grondig aangepakt.

Er komen nieuwe winkels, horeca, groen, woningen, een ondergronds winkelplein en een grote parkeergarage onder de Grote Markt. Projectontwikkelaar Multivastgoed is bereid 250 miljoen gulden te investeren in de `Nieuwe Noordzijde', zoals het plan is genoemd. Volgens het college verhogen de nieuwbouw en de parkeergarage de aantrekkingskracht van Groningen als koop- en winkelstad. Als alles meezit kan er eind 2002 begin 2003 met de opknapbeurt begonnen worden. Groningen borduurt met het plan verder op de aanpak van het stadshart begin jaren negentig. In 1995 werd het Waagstraatproject gerealiseerd en kreeg de westzijde van de Grote Markt een nieuw aanzien. Het college ziet `Nieuwe Noordzijde' als een logisch vervolg. En er moet tempo gemaakt worden, zei Wallage. ,,Want nog nooit was er zo'n enorme bereidheid tot investeren bij particulieren.''

Voor Nieuwe Noordzijde maakte de architect Jo Coenen een globaal ontwerp. Hij liet zich onder meer inspireren door de ondergrondse winkelgalerei bij het Louvre in Parijs, waar het nodige daglicht naar binnen valt en grote spiegels het licht weerkaatsen. De Maastrichtse architect wil een ,,claustrofobische'' parkeerkelder vol enge plekken vermijden en ontwierp trappenhuizen en een vide die daglicht in de garage brengen en waaruit bomen zullen groeien. De Herestraat en de Waagstraat worden als het ware ondergronds doorgetrokken en de Stalstraat wordt in ere hersteld. Deze straat werd na de oorlog 'dichtgebouwd', maar zal nu enkele meters onder het straatniveau terugkomen en doorlopen tot het Martinikerkhof.

De parkeergarage, waar plaats zal zijn voor 400 auto's is echter op voorhand al omstreden. Het actiecomité ,,Geen gat in de Grote Markt', waarin Milieudefensie, Groen Links, SP, Student en Stad en de Fietsersbond verenigd zijn, wil de parkeerkelder via een aan te vragen referendum tegenhouden. Voorzitter Harrie Miedema van het actiecomité noemt een parkeergarage ,,dom''. Zeker voor een autoluwe stad als Groningen, waar het beleid is de auto zoveel mogelijk uit het centrum te weren. Hij wijst op de gevaren van overvolle en verstopte aanvoerwegen op en rond de Diepenring. ,,De stad zit al vol met auto's. Die trek je zo alleen maar meer aan''. Om nog maar te zwijgen over de maanden durende overlast voor winkelend publiek en marktkooplui als de kelder wordt gebouwd.

Volgens het ontwerp kunnen automobilisten straks in de Nieuwe Sint Jansstraat in een tunnel onder het Martinikerkhof de ondergrondse parkeerkelder inrijden. De auto blijft zo buiten het zicht, onderstrepen b en w en bovendien wordt de bereikbaarheid van het Groninger centrum verbeterd. Maar Miedema is niet gerust op de risico's voor de Martinikerk van de tunnelaanleg. ,,Er is wel een technisch onderzoek gedaan, maar dit geeft geen garanties dat de kerk niet zou kunnen verzakken.'' Het actiecomité zamelt vanaf zaterdag de benodigde 2.100 handtekeningen in om een referendum te kunnen aanvragen.

Het college wijst de kritiek af. Elders in de binnenstad verdwijnen parkeerplaatsen, zodat die per saldo niet toenemen. Miedema verklaart dat het schier onmogelijk is om na de aanpassing van de referendumverordening vorig jaar de drempel van 42.000 tegenstemmen te halen. ,,Dat betekent dat je een opkomst moet hebben van zestig procent. En die hebben we niet eens met de gemeenteraadsverkiezingen gehaald.'' Niettemin hopen ze vele 'stadjers' te overtuigen van een tegenstem.

    • Karin de Mik