Digitale kaartenmaker zoekt ook hegemonie in VS

De papieren landkaart was lang het belangrijkste navigatiemiddel. Binnen één generatie zal de digitale variant deze rol overnemen, denken ze bij Tele Atlas. Het bedrijf, marktleider in digitale kaarten, gaat morgen naar de beurs.

Een autoritje van de provincie naar hartje stad wordt in de nabije toekomst een stuk plezieriger. Geen gehannes meer met grote plattegronden. Niks files, of overvolle parkeergarages. Nooit meer moordneigingen jegens de kaartlezende bijrijder op de ring van Parijs.

Je stapt in de auto, zegt waar je naar toe wilt en een navigatiesysteem berekent de optimale route. Files worden omzeild, een vriendelijke vrouwenstem leidt je automatisch naar de dichtstbijzijnde vrije parkeergarage. Daar aangekomen schakel je over op een handcomputertje, waardoor ook de laatste schreden te voet geen probleem vormen.

Dit is althans de toekomstvisie van Tele Atlas in Den Bosch. Het bedrijf noemt zich internationaal marktleider op het gebied van digitale kaarten. De voornaamste afnemers zijn fabrikanten van autonavigatiesystemen zoals het Duitse Blaupunkt (TravelPilot) en VDO Dayton. Ook internetproviders, nutsbedrijven en oliemaatschappijen zijn afnemers van de producten en diensten van Tele Atlas. Morgen krijgt het bedrijf, waarbij 1.200 mensen werken, notering aan de Neue Markt in Frankfurt. In 1999 zette het 38,7 miljoen euro om, waarop het een verlies leed van 5,54 miljoen euro.

Tele Atlas hoopt met de beursgang 242 miljoen euro op te halen (532 miljoen gulden). Het geld is nodig om de recente acquisitie van branchegenoot Etak, na Navtech nummer twee op de Amerikaanse markt, te financieren.

In Europa zegt Tele Atlas concurrent Navtech op grote afstand te laten. Via het overgenomen Etak wil het nu ook in de Verenigde Staten zijn hegemonie vestigen.

Volgens Peter van Es, directeur marketing en projectontwikkeling, staat de Amerikaanse markt voor autonavigatiesystemen nog in haar kinderschoenen vergeleken met Europa. Dit heeft onder meer te maken de lagere kwaliteit van de vereiste databestanden. ,,Momenteel steken we dan ook vooral veel geld in het verbeteren van de database van Etak.''

De Europese markt voor navigatiesystemen is nu één miljoen gebruikers groot. Een beperkt aantal van hen is eigenaar van een dure personenauto. Mercedes, BMW en Volkswagen bouwen het apparaat tegenwoordig standaard in bepaalde duurdere modellen in. Verder zijn het voornamelijk vertegenwoordigers en transportondernemingen die met de kaarten van Tele Atlas tijd en dus geld hopen te besparen.

Rijst de vraag of de doorsnee consument bereid is een systeem aan te schaffen dat al gauw drie- tot vijfduizend gulden kost? Van Es denkt van wel: ,,Binnen één generatie zijn dergelijke systemen, waaraan je onbeperkt toepassingen kunt toevoegen, in auto's net zo normaal als airconditioning.''

Voorshands is een navigatiesysteem voor een middenklasser een relatief hoge kostenpost. Alleen in een land als Japan is sprake van een echt succes, maar dat is direct terug te leiden op het uitermate complexe adressysteem en de gewoonte van Japanners om in de file het beeldschermpje van het systeem te gebruiken voor de ontvangst van televisiebeelden.

Hoewel Tele Atlas in zijn zestienjarig bestaan nog nooit winst maakte – en dat blijkens het prospectus op korte termijn ook niet verwacht – is het overtuigd van de toekomstmogelijkheden van digitale kaarten. Van Es: ,,De papieren kaart is sinds haar ontstaan een onmisbaar navigatie-instrument geweest. Met de toenemende digitalisering is het logisch dat de elektronische kaart deze functie overneemt, maar daarbij komen nog oneindig veel extra's.'' Zo kan het systeem worden gekoppeld aan actuele verkeersinformatie – het onstaan of verdwijnen van files bijvoorbeeld –, terwijl nieuwe wegen onmiddellijk in het bestand kunnen worden ingevoerd.

Van de aandelen Tele Atlas is 99,8 procent in handen van het Duitse Bosch, tevens eigenaar van grootste klant Blaupunkt, en International Assets, waar de Bredase investeringmaatschappij Janivo achter zit. Zij lijken Van Es' vertrouwen in de potentie van het bedrijf volledig te delen. Bij de beursgang houden ze hun stukken vast, uitgezonderd een pakket van 1,9 procent dat bestemd is voor verkoop als de emissie slaagt, de zogeheten greenshoe. Gisteren sloot de inschrijving op de 12,75 miljoen nieuwe aandelen en werd de uitgiftekoers vastgesteld op 19 euro. Daarmee komt het totaal aantal aandelen op 35,75 miljoen, en de beurswaarde van Tele Atlas op 717 miljoen euro, bijna 1,6 miljard gulden.

Van Es ziet voor Tele Atlas, naast expansie in de VS, veel perspectieven in WAP (Wireless Application Protocol) – de standaard die onder meer internetgebruik op mobiele telefoons mogelijk maakt. Mobiel internetten leent zich volgens hem goed voor digitale navigatieproducten.

Vooruitlopend op verdere regulering van het gebruik van apparatuur in voertuigen is Tele Atlas begonnen met de ontwikkeling van een navigatiesysteem dat met mondelinge commando's kan worden bediend. ,,Net als bij een mobiele telefoon is handmatige bediening van een navigatiesysteem immers best gevaarlijk'', licht de directeur toe. Verder werkt Tele Atlas samen met autombielfabrikanten aan integratie van navigatiesystemen met de bediening van het voertuig. ,,Dan buigen bijvoorbeeld de koplampen mee als je een bocht nadert, of de auto remt automatisch af als je de toegestane snelheid dreigt te overschrijden.''

    • Servaas van den Bosch