Poolse regering van Buzek wankelt

De Poolse regering is in een ernstige crisis geraakt. Premier Buzek is bereid op te stappen om de coalitie te redden. De liberale Vrijheidsunie (UW), de kleinste regeringspartner, eist zijn aftreden.

De regering Buzek bestaat uit een coalitie van het Kiesblok Solidariteit, een losse verzameling van rechtse partijen die voort zijn gekomen uit de vrije vakbond Solidariteit, en de liberale Vrijheidsunie (UW) onder aanvoering van Leszek Balcerowicz, de architect van de Poolse vrije markt.

Directe aanleiding voor de crisis is een rel om het bestuur van de grootste gemeentedeelraad van Warschau. De premier greep persoonlijk in nadat de Vrijheidsunie daar een coalitie was aangegaan met de linkse oppositie. De deelraad werd onder direct bestuur geplaatst, dat onder toezicht van de politie werd geïnstalleerd. Balcerowicz, leider van de Vrijheidsunie en vice-premier in de regering, eiste onmiddellijk het vertrek van Buzek.

De betrekkingen tussen de coalitiepartners waren al zeer gespannen. Balcerowicz stuit bij de uitvoering van zijn plannen voor verdere hervormingen van de Poolse economie herhaaldelijk op tegenstand van de AWS. Een deel van de parlementsleden van de AWS stemt principieel tegen de voorstellen van Balcerowicz. De Vrijheidsunie eist meer stemdiscipline van zijn coalitiepartner.

De Poolse crisis komt niet onverwachts, maar wel op een zeer ongelukkig moment. Regering en parlement staan onder grote druk om tijdig nieuwe wetgeving aan te nemen die Polen voorbereidt op het lidmaatschap van de Europese Unie. Begin juli maakt Brussel de balans op van de voortgang die de kandidaat-lidstaat heeft gemaakt. Later dit jaar maakt de EU bekend hoe en in welk tempo de onderhandelingen zullen worden afgerond. Een mogelijke val van de regering en daaropvolgende vervroegde verkiezingen zouden het wetgevende proces in Polen ernstig vertragen en het land op forse achterstand zetten ten opzichte van andere kandidaten als Hongarije en de Tsjechische republiek.

Overigens zouden vervroegde verkiezingen vrijwel zeker de terugkeer van de voormalige communisten, nu sociaal-democraten, betekenen. Volgens de laatste peilingen krijgen zij de steun van 36 procent van de bevolking, tegen de AWS veertien procent en de Vrijheidsunie negen procent.