Japan masseert publieke opinie

Japanse diplomaten van overal ter wereld zijn naar Nederland gekomen om het keizerlijk bezoek voor te bereiden en de publieke opinie te masseren.

In Japan bestaan ze ook: de spin doctors. Hun doel tijdens het staatsbezoek van de Japanse keizer Akihito is vriendschap kweken en voorkomen dat het bezoek wordt overschaduwd door het pijnlijke oorlogsverleden van Nederland en Japan.

Maar de Japanse masseur van de publieke opinie fluistert journalisten niets in hun oor, neemt ze niet even apart. Nee, de Japanse spin doctor treedt officieel op voor een collectief van journalisten, zit achter een spreekgestoelte en doet mededelingen. Een gewone persconferentie dus, maar met de bijzonderheid dat niet mag worden geciteerd en niemand met naam genoemd.

De boodschap tijdens de speciaal voor de Nederlandse pers belegde bijeenkomsten: `De keizer en de keizerin zijn warme persoonlijkheden. Er is begrip voor de slachtoffers uit de oorlog, maar het keizerlijk paar is gekomen om iets te vieren. Het keizerpaar voelt jegens Beatrix en het Nederlandse volk grote vriendschap.'

Japan laat tijdens het bezoek van Akihito en zijn vrouw Michiko, bedoeld om de goede economische betrekkingen tussen Nederland en Japan tot een officiële vriendschap te maken, niets aan het toeval over. Dertig Japanse diplomaten zijn uit ambassades over de hele wereld – tot aan Uzbekistan toe – overgekomen om het bezoek tot een succes te maken. ,,Alles wordt zo vaak gecheckt dat het tenminste eén keer overbodig is'', zegt een diplomaat ,,Dan weten we zeker dat het goed is.''

Het officiële gevolg van de keizer telt achttien personen, onder wie ook een hofarts, en staat onder de hoede van ex-premier R. Hashimoto. Daarnaast zijn er nog tientallen niet officieel geregistreerde medewerkers van het keizerpaar. Tachtig Japanse journalisten reizen mee met Akihito en zijn vrouw, die vrijdag doorreizen naar Finland en Zweden.

De Dam was gisteren voor de aankomst van Akihito versierd met rood-witte bloemboeketten, de kleuren van de Japanse vlag. De keizerin, in haar witte mantelpakje met korte cape een feeërieke verschijning, liep op weg naar de bloemenkrans op het Dam-monument steeds een klein stapje achter haar man. Het keizerpaar maakte voor het monument voor de oorlogsgetroffenen een langdurige buiging.

Tijdens een rondleiding in het Van Gogh-museum later op de middag, toonden Akihito en zijn vrouw bijzondere interesse voor een kopie die Van Gogh maakte van een schilderij van de Japanse kunstenaar Hiroshige. Op verzoek van Pieter van Vollenhoven – die het paar samen met prinses Margriet begeleidde – vertaalden zij de Japanse tekens (`boom, natuur') op de lijst van het schilderij. Directeur J. Laighton van het museum grapte of de keizer niet bij hem in dienst wilde komen om de uitlegteksten te verzorgen. ,,Hij is echt dol op Van Gogh'', zei Laighton na afloop over de keizer. Het keizerpaar liep vrij door het museum in een ongedwongen sfeer. Burgemeester Patijn schoof attent de cape van keizerin Michiko terug over haar rechterschouder, toen die dreigde te vallen. Als dank kreeg hij een buiging.

Aangekomen in de zaal Arles (1888-1889) klonk een luid applaus van Amsterdamse genodigden, onder wie ook ex-wethouder Harry Groen, die al een tijdje klaar stonden om het keizerpaar te begroeten. Eerst was de beurt aan wethouder P. Krikke (Economische Zaken). Zij maakte een buiging die ontaardde in veel geschud met het hoofd en toen aarzelend uitmondde in een handdruk. Geen van de gasten wist goed raad met de buiging, die langzaam moet en diep vanuit het middel. De gasten deden het snel, schokkend en met het hoofd.

Directeur Laighton zei na afloop dat westerlingen het maar beter niet kunnen proberen. Maar het leek het keizerpaar niet te storen, met warme glimlach schudden zij handen en zeiden nice to meet you. Keizerin Michiko sprak enige tijd met mevrouw M. van Gogh, wier grootvader Theo de broer was van Vincent van Gogh. Nadat Akihito en Michiko het gastenboek hadden getekend en op eigen verzoek nog een kijkje hadden genomen in de nieuwe vleugel die de Japanse architect Kurosawa heeft gemaakt, vertrokken ze, begeleid door veertien auto's.

Vandaag staat een lunch met premier Kok en een bezoek aan het Vredespaleis in Den Haag op het programma.

    • Daniela Hooghiemstra