Ramp Enschede 1

De ramp in Enschede laat eenieder achter met de vraag: hoe heeft dit toch kunnen gebeuren? Het zoeken naar antwoorden op deze vraag richt zich vooral op de formele en technische kanten van de vergunning en de bedrijfsvoering. Men vraagt zich af of het bedrijf wellicht fouten heeft gemaakt bij de opslag, of er sprake is van brandstichting of sabotage, et cetera.

Een minstens zo belangrijk aspect dreigt bij het zoeken naar antwoorden evenwel naar de achtergrond te worden gedrukt: de cultuur van de gemiddelde gemeentelijke organisatie en de omslag die daarin de laatste jaren heeft plaatsgevonden.

Zonder uitzondering is het credo van gemeentelijke organisaties tegenwoordig klantgericht, extern georiënteerd en flexibel te werk te gaan. De afgelopen 10 jaar heeft zich als het ware een culturele revolutie voltrokken. Tal van ambtenaren, zowel management als uitvoerend personeel, hebben menige cursus gevolgd met als doel te leren meedenken met hun klanten. De stroperige en starre bureaucratie moest veranderd worden in een slagvaardige en dynamische onderneming. Dit credo werd niet alleen van toepassing verklaard bij de ontwikkeling van projecten, maar ook bij het afgeven van paspoorten en het verlenen van vergunningen.

Of de vergunning van S.E. Fireworks nu wel of niet tegemoetkomt aan alle wettelijke vereisten, het besluit van de behandelend ambtenaar in kwestie is ongetwijfeld tot stand gekomen in een cultuur die er op gericht is mee te werken en mee te denken. Binnen de regels uiteraard, maar een kenmerkende eigenschap van regels is dat ze altijd ruimte laten voor een eigen invulling.

De verklaring voor de ramp in Enschede is hiermee allerminst gegeven. De vraag die vele gemeenten zichzelf moeten stellen is of de generieke cultuur van klantvriendelijkheid, flexibiliteit en externe gerichtheid op onderdelen eenvoudigweg niet te ver is doorgeschoten.

Een kerntaak als veiligheid en de bescherming van burgers laat zich nu eenmaal niet klantgericht invullen. In zo'n geval is het wellicht beter te vertrouwen op een wat starre en stroperige overheid.

    • Dr. Co Verdaas
    • Adviseur Gemeente Zwolle