RADIO VAN TOEN

De serie heette In Holland staat een Huis, en elke aflevering begon ook met een aangepaste versie van dat oud-Hollandse liedje. Maar geen mens die die titel gebruikte. Het was gewoon De Familie Doorsnee, naar het gezin dat er tussen 1952 en 1958 de hoofdrol in speelde, veertiendaags op de maandagavond – met (vlnr) Cees Laseur als vader Doorsnee, Lia Dorana als dochter Liesbeth, Sophie Stein als de moeder, Hetty Blok als werkster Sjaan en Kees Brusse als zoon Rob.

Lang niet alles van die successerie is bewaard gebleven, maar twee van de 91 afleveringen staan nu op een cd (ƒ24,95) in de reeks Uit de Schatkamer van de Nederlandse Radio van het Nederlands Audiovisueel Archief. Ze werden, net als bijna alle andere, opgenomen in het Minerva-paviljoen in Amsterdam, met een lachgraag publiek dat desondanks voor de talloze luisteraars de illusie niet verstoorde: hoeveel gelach er te horen was, en hoe vaak de hoofdpersonen ook een liedje gingen zingen, wilde men toch in dit typische middenstandersgezin uit de jaren vijftig geloven. De post loog er niet om. Toen de werkster eens werd benaderd door een metselaar op vrijersvoeten, kreeg Hetty Blok prompt een brief van een metselaarsvrouw: ,,Sjaan, trouw nooit met een metselaar, want dan heb je altijd kalk in je bed.''

Acht jaar geleden deed de VPRO nog eens een poging De Familie Doorsnee nieuw leven in te blazen door de oude scripts te laten spelen door acteurs van nu, met Rijk de Gooyer en Olga Zuiderhoek als vader en moeder Doorsnee. Maar dat werkte niet, want niemand bleek meer te weten waar de lach zat in de laconieke zinnetjes van Annie M.G. Schmidt. Zo'n vader bijvoorbeeld, die ietwat smalend herinneringen ophaalde aan een vakantiepension waar ze de hele dag zaten te wachten op de zon en de griesmeelpudding: ,,Nou, de pudding kwam altijd en de zon nooit.'' Niemand die dat zo mooi korzelig kon zeggen als de allang overleden Cees Laseur, en niemand die zo veel stoïcijnse lading kon leggen in het woordje `oh' als wijlen Sophie Stein.

Toen het na zes jaar afgelopen was, liet Annie Schmidt haar gezin naar Canada emigreren. Want ook wat dat betreft was de serie een toonbeeld van de jaren vijftig.

(Tekst Henk van Gelder. Foto uit: `Onder Collega's, roddels over Nederlandse kleinkunstenaars' door Wim Ibo)

    • Henk van Gelder