Japan: geen compensatie

Er is geen sprake van dat Japan Nederlandse oorlogsslachtoffers schadevergoeding gaat betalen voor de jaren dat zij in Japanse concentratiekampen hebben gezeten.

Dat heeft een woordvoerder van de Japanse ambassade gisteren gezegd tijdens een persconferentie naar aanleiding van het bezoek van de Japanse keizer Akihito en zijn vrouw Michiko aan Nederland. De woordvoerder zei dat het vraagstuk van financiële compensatie al is geregeld in verschillende verdragen.

De woordvoerder onderstreepte dat de Japanse regering goed op de hoogte is van de gevoelens van de oorlogsslachtoffers. ,,We moeten naar het verleden blijven kijken en er lessen uit trekken voor het heden'', zei hij ,,maar ik hoop dat de slachtoffers ook begrijpen dat de keizer naar Nederland komt om de goede huidige betrekkingen te vieren.''

De voormalige premier Obuchi en zijn opvolger Mori hebben excuses aangeboden voor wat Nederlanders in de kampen is aangedaan. Keizer Akihito betuigde onlangs opnieuw zijn leedwezen. Maar volgens verschillende Nederlandse kampslachtoffers is dit onvoldoende en moet Japan individuele herstelbetalingen uitkeren.

De Stichting Japanse Ereschulden (JES) eist ,,reparatie'' voor naar eigen zeggen 80.000 overlevenden en nabestaanden. Het bezoek van keizer Akihito grijpt de JES aan om ,,waardig'' te protesteren – geen eieren en spandoeken, wel demonstraties. JES zegt 30.000 donateurs te hebben.

Het Indisch Platform is de grootse koepel van de Indische gemeenschap en vertegenwoordigt als gesprekpartner van de Nederlandse overheid achttien verschillende organisaties, zoals de bond voor ex-geïnterneerden of de vereniging voor oud-KNIL militairen. Het Indisch Platform heeft zelf geen leden. De voorzitter, R. Boekholt, wil na al het overleg en na de Japanse excuses vooral géén opzichtige demonstraties, hetgeen hem door minder vergevingsgezinde leden niet in dank wordt afgenomen. Zijn opmerkingen over een door Japan op te richten fonds voor collectieve goede doelen leidde bovendien tot woede bij de JES, een van de leden van het Platform.

Binnen de grote verscheidenheid aan organisaties die belangen van ex-geïnterneerden, oud-militairen en Indische Nederlanders behartigen is ,,de laatste tijd erg veel commotie'', aldus H. Ferdinandus van Stichting Pelita. ,,Het is een gelaagde gemeenschap met verschillende belangen en het is moeilijk tot één standpunt te komen. De strubbelingen verdienen geen schoonheidsprijs.'' Pelita begeleidt oorlogsgetroffenen die in aanmerking willen komen voor een uitkering op basis van de wet vervolgingsslachtoffers. Naar eigen zeggen heeft Pelita in de loop der jaren 60.000 slachtoffers en nabestaanden geholpen. De stichting bemant deze dagen ook een telefonische hulplijn voor leden die het te kwaad krijgen bij het bezoek van de Japanse keizer.