Startblokken

De AVRO gaat in het programma `Opsporing Verzocht' beelden laten zien van mensen die buiten de stadions van het EK voetbal een veldslag proberen te maken. Extra-uitzendingen kunnen elk moment van de dag worden uitgezonden, zodat de hooligans over belangstelling weinig te klagen hebben. Ook andere media staan in de startblokken om de golf van geweld die Nederland en België zal teisteren, nauwgezet te registreren. Het nieuws ligt tijdens het EK op straat, nadrukkelijker waarschijnlijk dan in de stadions.

Denemarken prijst zich gelukkig dat het toernooi zich elders afspeelt. Kopenhagen organiseerde afgelopen woensdag de UEFA-Cupfinale, liet duizenden politiemannen opdraven om supporters van Arsenal en Galatasaray uit elkaar te houden, maar kon de orde niet handhaven. Zowel in de nacht voor als na de wedstrijd deden zich massale vechtpartijen voor en raakten tientallen mensen gewond.

De geschiedenis herhaalde zich slechts. Alleen vielen er ditmaal geen doden, zoals eerder dit jaar in Istanbul, waar Leeds op bezoek ging bij Galatasaray. De praktijk leert dat in en rond het stadion meestal weinig misgaat. Daar volstaan draconische veiligheidsmaatregelen omdat de situatie te overzien valt. In het hart van de stad is de kans op ontsporingen veel groter. Düsseldorf ondervond het bij het EK van '88, Göteborg en Stockholm ervoeren het vier jaar later en de centra van Marseille en Lyon waren bij het WK van '98 de brandhaarden van ernstig supportersgeweld.

Nederlandse politiefunctionarissen waren naar Kopenhagen afgereisd om het gedrag van de fans te bestuderen. Hun woordvoerder, commissaris Brekelmans, kwam tot de merkwaardige conclusie dat de media een bijdrage aan de ongeregeldheden hadden geleverd door er uitgebreid verslag van te doen. ,,De aanwezigheid van zeker tien cameraploegen heeft escalerend gewerkt'', klaagde hij. ,,Let wel'', voegde de commissaris er aan toe, ,,supporters weten dat beelden van de gevechten de hele wereld over gaan en dat willen ze juist.'' Met die vaststelling schiet geen mens op en zeker de organisatoren van Euro 2000 niet. Zij hebben er om commerciële redenen alle belang bij dat hun feestje in het volle licht van de schijnwerpers wordt gezet en kunnen het de media moeilijk kwalijk nemen dat die zich ook met de randverschijnselen bezighouden.

Van Zunderd, de man die het EK namens de overheid in goede banen tracht te leiden, zag de `warming-up' in Kopenhagen als een goede les. ,,De Nederlandse politie zou de rellen eerder in de kiem hebben gesmoord'', beweerde hij, ,,want zij beschikt over het wapen van de bestuurlijke ophouding.'' Naar de toepassing van deze nogal dubieuze gelegenheidswet kijkt Van Zunderd kennelijk verlangend uit. Het betekent dat supportersgroepen worden opgepakt en gedurende een uurtje of twaalf vastgehouden omdat ze er naar het oordeel van een burgemeester niet vredelievend genoeg uitzien.

De televisie zal onafhankelijk, objectief en eerlijk verslag doen van de 31 wedstrijden die het toernooi telt. Dat geldt dan vermoedelijk uitsluitend voor de achttien camera's die voor elke wedstrijd beschikbaar zijn en die onder meer de talrijke foute waarnemingen van de scheidsrechters zullen vereeuwigen. Objectieve verslaggeving lijkt echter uitsluitend aan niet-deelnemende landen besteed. Voor de direct betrokkenen luidt het devies over het algemeen: eigen elftal eerst.

Een verzoek van de tv om camera's in de doelpalen aan te brengen om te kunnen vaststellen of de bal de doellijn passeert, is door de UEFA afgewezen. De reglementen staan niet toe dat een onjuiste beslissing van de scheidsrechter met behulp van tv-camera's wordt gecorrigeerd. Hoewel in vrijwel elke andere sport het gebruik van elektronische hulpmiddelen de gewoonste zaak van de wereld is, blijven de voetbalregenten hun oogkleppen koesteren. Het is dan ook een wonder dat een suggestie van de tv-makers de doelen geel te schilderen welwillend in overweging werd genomen. Oranje zou de ideale kleur zijn geweest, maar je kunt niet alles hebben.