RADIO VAN TOEN

Wie het hoorspel werkelijk is toegedaan, wil deze foto van de acteurs Jan van Ees en Eva Janssen, de hoofdrolspelers van de legendarische hoorspelserie Paul Vlaanderen, nooit meer zien. Altijd als het in de krant over het hoorspel gaat, staat er een foto uit Paul Vlaanderen bij. Alsof het genre nooit verder is gekomen, alsof er niet tot diep in de jaren negentig ook betere thrillers, romanbewerkingen, kunstenaarsbiografieën en vormexperimenten van allerlei aard zijn gemaakt. Nu is het genre goeddeels van de radio verdwenen, maar het wordt onrecht aangedaan als het steeds maar weer alléén over Paul Vlaanderen gaat.

En toch opent het Nederlands Audiovisueel Archief (NAA) de nieuwe cd-serie Uit de schatkamer van Nederlandse radio met de op drie cd's vastgelegde reeks Paul Vlaanderen en het Milbourne-mysterie (54,95 gulden). De opname dateert uit 1966 en daarom uit de nadagen, want Vlaanderen maakte zijn AVRO-debuut kort vóór de oorlog al, en zijn grootste populariteit bereikte hij in de jaren vijftig – met Jan van Ees als de hoofdpersoon en Eva Janssen als zijn vrouw Ina, meestal aangeduid als ,,Ina, kindje.''

In de oerversie van Francis Durbridge, die de hoorspelthrillers vanaf 1938 schreef voor de BBC, droeg de detective de naam Paul Temple. Dat hij hier Paul Vlaanderen heette, is te danken aan AVRO's grote baas Willem Vogt die hem naar Nederland haalde. Vlaanderen was de naam van Vogts tuinman. En de vrouw van de tuinman heette Ina.

Zo gingen ze in Nederland dus door het leven, ook in dit Milbourne-mysterie dat de zaken al snel op scherp zet. Paul en Ina zitten in een restaurant, Ina vindt dat Paul te veel koffie drinkt, Paul zegt dat hij dan ook te hard heeft gewerkt en samen beramen ze een vakantie naar Zwitserland, al weet Paul nu al dat Ina dan zal zeggen dat ze `een heleboel nieuwe kleren' nodig heeft. Maar prompt meldt zich iemand wiens zwager op geheimzinnige wijze is verongelukt in Zwitserland – zou meneer Vlaanderen dat niet eens kunnen onderzoeken? Enfin, de vakantie wordt een werkbezoek met dreigende voetstappen, piepende deuren en ingehouden adem. Geaffecteerde types, naar de normen van nu, maar toen hoorde een hoorspelacteur zo te praten. ,,Ina, liefje, werk aan de winkel!''