Juten poppen die naadloos overgaan in echte acteurs

Als alle oplichters handelt Joe Morelli in dromen. Hij doet zich voor als filmscout en laat zijn klanten, Siciliaanse boeren, betalen voor een screentest. Als in alle schelmenverhalen komt Morelli sympathiek over omdat hij zijn slachtoffers even in een mooiere wereld laat geloven, omdat slimme fantasten bewondering afdwingen, en omdat het medelijden met de slachtoffers betrekkelijk is. Moeten ze maar niet zo stom en ijdel zijn.

De Italiaanse regisseur Giuseppe Tornatore vertelde het verhaal van de oplichter in de film L'Uomo delle Stelle. Regisseur Margrith Vrenegoor, van toneelgroep Courage, bewerkte de film tot het toneelstuk De Sterrenmaker. Het gegeven van de talentenjager dient als raamwerk voor een lange rij schilderachtige boerenportretten vol klein en groot leed. Het pubermeisje is zwanger, de agent wilde eigenlijk Shakespeare-acteur worden, de schuldenloze schoonmaakster laat haar borsten zien voor geld.

Het bijzondere aan de voorstelling is dat de stoet van boeren grotendeels wordt gespeeld door een vijftigtal poppen. Onny Huisink van Speeltheater Holland maakte de poppen en regisseerde het poppenspel. Zijn ruige juten poppen, gestileerd vodderig, zien er prachtig uit. Als de poppen niet spelen, hangen ze als een grote zwijgende menigte met touwen aan de zoldering, wat een prachtig toneelbeeld oplevert.

Huisink heeft de drie acteurs, Har Smeets, Margot van Doorn, en Nico de Vries, in korte tijd opgeleid tot volleerde poppenspelers. Virtuoos wisselen ze doorlopend van rol. Het verschil tussen hun personages van vlees en die van juten vervaagt volledig. De mooiste momenten zijn die waarin de poppen werkelijk naadloos in de acteurs overgaan.

Dat gebeurt bijvoorbeeld als Nico de Vries met een pop onderuitgezakt op een stoel zit. De bovenkant is van juten, de benen zijn van vlees, samen vormen ze het personage.

Door het speelse gebruik van de poppen heeft dit liefdevol gemaakte toneelstuk dezelfde kinderlijke, ongepolijste charme als de Sicilianen die erin geportretteerd worden.

Voorstelling: De Sterrenmaker van Courage/ Speeltheater Holland. Regie: Margrith Vrenegoor. Regie poppen: Onny Huisink. Spel: Har Smeets, Margot van Doorn, Nico de Vries. Gezien 11/5 Stadsschouwburg Amsterdam. Aldaar t/m 27/5. Inl. (020) 624 2311.

    • Wilfred Takken