Hamlet als popster en een engel in de woestijn

De tafel is gedekt, er wordt gegeten en gedronken, gedanst en gezongen – het is een uitbundig gezelschap dat hier onder de slingers en gekleurde lampjes feest viert ter ere van het huwelijk van Claudius en Gertrude. Hamlet is de enige die niet in de vreugde deelt: de kleine, zwart geklede figuur aan tafel staart stil voor zich uit.

Ondanks zijn ogenschijnlijk bescheiden aanwezigheid weet Hamlet de aandacht voortdurend naar zich toe te trekken. Dat ligt om te beginnen aan de hoofdrolspeler in deze voorstelling: Aat Nederlof is een acteur met het syndroom van Down. Zijn mogelijkheden zijn beperkt en de productie, waarin hij het middelpunt is, is speciaal op hem toegesneden. Met handhaving van de belangrijkste personages en plotlijnen in Hamlet herschreef regisseur Don Duyns Shakespeares drama tot een nieuwe, compacte versie van zestig minuten.

Toch is Aat's Hamlet, deze week te zien tijdens het Utrechtse Festival a/d Werf, meer dan een curiositeit. De voorstelling raakt werkelijk door de ernst die Nederlof in zijn spel legt. De melancholieke uitstraling van zijn personage en zijn bedachtzame manier van praten vormen een mooi contrast met de joligheid van zijn tegenspelers.

Hoewel deze Hamlet zichzelf omschrijft als `een popster met verf in zijn haar', zijn het de anderen die om beurten de microfoon pakken en populaire Hollandse nummers zingen (Dromen zijn bedrog) of playbacken (Telkens weer). Hamlet houdt zich afzijdig en worstelt met zichzelf. Dankzij zijn ingetogen en tegelijk dwingende optreden krijgt die innerlijke tweestrijd extra kracht. Dit, gevoegd bij de intimiteit van een woonkamer met een huiselijk behangetje waarin Duyns de handeling situeert, brengt het drama dichtbij.

Don Duyns is met enkele tekstbijdragen ook betrokken bij de festivalproductie Menu, toen en later, een typische gelegenheidsvoorstelling waarachter geen andere gedachte lijkt schuil te gaan dan het op toneel samenbrengen van de Amsterdamse rapper Def P en theatermaakster Christine van Stralen. Het resultaat is een uurtje ongecompliceerde nonsens met als belangrijkste kenmerk het uitbuiten van de verschillen in persoonlijkheid en achtergrond van de performers.

Def P, die tot vreugde van het publiek vermomd als schaatser zijn opwachting maakt, treedt gewoon op als zichzelf nadat hij zijn muts en schaatsen heeft verruild voor een petje en sportschoenen en hij zijn getatoeëerde bovenlichaam heeft bevrijd uit het trainingsjack. In de woestijn waar hij per ongeluk is beland, ontmoet hij een engel met een moeilijke jeugd die haar vleugels heeft geschroeid aan electriciteitsdraden en nu niet meer kan opstijgen. De engel, genaamd Petra, herkent hem onmiddellijk (`Jezus zeg, Def dinges, lachen man') en ze blijven samen hangen bij een rijdende snackbar die wordt beheerd door de musicerende barkeeper Freek Musbach.

Bij een flakkerend nepvuurtje babbelen ze de tijd vol. Dat wil zeggen: de engel, alias Christine van Stralen, dwarrelt van het ene naar het andere onderwerp waarbij ze onbekommerd maf durft te zijn terwijl Def P haar onzekerheid, agressie en warrigheden kalm pareert met volkse wijsheden en flauwiteiten. Natuurlijk rapt hij tussendoor af en toe een nummer, zelfs een enkele maal samen met Van Stralen, maar over het algemeen gunnen ze elkaar ieder hun eigen kunstjes en dat maakt hun optreden tot een ongedwongen confrontatie.

Voorstellingen Festival a/d Werf: Aat's Hamlet door Huis a/d Werf & Theater Up. Regie en bewerking: Don Duyns. Gezien: 21/5 Huis a/d Werf Utrecht. Aldaar t/m 27/5. Menu, toen en later. Idee: Christine van Stralen; tekst en spel: Christine van Stralen en Def P. Gezien: 21/5 Stadsschouwburg Utrecht. Aldaar t/m 25/5. Inl. (030) 2315355.

    • Noor Hellmann