Boer Kooi viert einde stalarrest met een glas melk

Veehouders bij Drachten zijn opgelucht dat de grond in de omgeving niet vervuild is door de recente brand bij ATF De Pijp.

Een last is afgevallen van veehouder Gerk Kooi uit Oudega (Smallingerland). Zijn 88 koeien en jongvee staan na een week stalarrest weer in de wei. ,,Geweldig, we zijn enorm opgelucht''. Om het heugelijke feit te vieren dronk hij een beker melk uit eigen stal. ,,Dat durfde ik vorige week niet''.

Uit metingen van het Rijksinstituut van Milieuhygiëne (RIVM) bleek dat de sinds een week apart opgehaalde melk van 300 veehouders ten westen van Drachten, niet verontreinigd was. Naar aanleiding van de brand bij afvalverwerkingsbedrijf ATF de Pijp in Drachten waren giftige stoffen als lood en cadmium vrijgekomen.

Onzekerheid overheerste de hele week bij Gerk en Wiesje Kooi. Wanneer zou hun vee weer in de wei mogen? Wat als de onderzoeksresultaten aangaven dat het gras nog steeds verontreinigd was met cadmium? Kooi had zijn vee al drie weken buiten lopen. Vrijdag een week geleden rook hij buiten een scherpe ,,houtkacheltjeslucht'' en hoorde hij in de verte knallen. Boerin Wiesje Kooi zag een zwarte regenboog de lucht kleuren.

De boerderij ligt op enkele kilometers van het afvalverwerkingsbedrijf ATF de Pijp, waar die dag 480.000 kilo chemisch afval in vlammen zou opgaan. Diezelfde avond verplichtte minister Brinkhorst 300 veehouders in een waaier van dertig kilometer ten westen van ATF, hun vee op stal te zetten en de melk apart te houden. Ook mochten de koeien geen vers gemaaid gras eten, omdat dit mogelijk verontreinigd was met cadmium en lood.

De gevolgen waren ingrijpend. Veehouders moesten extra voer kopen en kampten met financiële schade. Kooi wijst op de lijst in het melklokaal, waar de hoeveelheid opgehaalde melk genoteerd wordt. Donderdag voor de brand, toen het vee in de wei liep, was dat 7.000 liter. ,,Daarna werd het 6.800 liter. Het vee was onwennig en onrustig binnen.'' Maar vrijdagavond werd bekend dat boeren die verder dan anderhalve kilometer van ATF wonen geen gevaar lopen. De melk blijkt veilig en schoon. Toch is Kooi bang dat bij het publiek het ,,negatieve'' blijft hangen. ,,Mensen onthouden vooral dat de melk apart is opgehaald en opgeslagen. Dat is jammer, want onze melk is schoon en veilig.''

Minder opgelucht is oud-brandweervrouw Elly van Dijk uit Rottevalle. Zij maakt zich kwaad over de in haar ogen gebrekkige voorlichting aan het publiek. Er had volgens haar eerder alarm geslagen moeten worden na de brand. Ze noemt het kwalijk dat burgemeester P. van der Zaag het rampenplan niet in werking stelde. ,,En niemand van mijn oud-collega's droeg persluchtmaskers, terwijl die dus wel dioxine en pcb's hebben ingeademd.'' Ze maakt zich zorgen over de omwonenden. Want het gras in de weilanden mag dan wel gemaaid en vernietigd worden. ,,Maar wat gebeurt er met speelweides en bermgras in de omgeving van de fabriek? Kinderen zitten in het gras en hebben hun vingers in de mond. De gevolgen op termijn wil niemand weten. Die worden door de autoriteiten gebagatelliseerd. Terwijl het zeven jaar duurt voordat cadmium pas voor de helft is afgebroken in het lichaam.'' Van Dijk eet de peterselie en rabarber uit eigen tuin het hele jaar niet op. ,,Want reken maar dat de regen hier diverse schadelijke deeltjes heeft heengebracht.''

    • Karin de Mik