WAARHEID 6

Bij het artikel van Vincent Icke met de kop `Wat is waarheid?' (W&O, 29 april) wil ik graag enkele kanttekeningen plaatsen.

– De schrijver stelt dat definities alleen bestaan voor ``begrippen die voor honderd procent door mensen gebouwd zijn''. Dit is onjuist: iedere tak van wetenschap heeft definities nodig om niet in vaagheden te vervallen.

– Icke schrijft dat een definitie alleen gegeven kan worden als alles bekend is over het object. Dit is eveneens onjuist. Een definitie omvat dat wat nodig en voldoende is om haar object te onderscheiden. Met de definitie ``een muildier is het jong van een paardenhengst en een ezelmerrie'' is het dier voldoende omschreven; dat het groter is dan een muilezel en steriel, zijn nadere, niet essentiële toevoegingen.

– Volgens de schrijver definiëren natuurkundigen niet, zij geven omschrijvingen. Dit laatste woord is volgens Van Dale het Nederlandse woord voor definitie!

– Icke stelt dat waarheid dat is wat wij gemeen hebben. Wat wij, en daarmee wordt in schrijvers betoog alles in het heelal bedoeld, gemeen hebben zijn bepaalde eigenschappen, met als hoofdpunt het onderworpen zijn aan een aantal wetmatigheden. Waarheid is echter een abstract begrip en kan als zodanig geen som van eigenschappen zijn.

– Hij stelt vervolgens: ``Uit de opvatting dat waarheid is wat wij gemeen hebben volgt dat er kleine en grote waarheden zijn''. Het wordt nu duidelijk dat ook de schrijver natuurwetten bedoelt, waarvan sommige beperkte, andere universele geldigheid hebben.

– ``Geloof in god(en) is een van de kleinste waarheden.'' Geloof is noch een waarheid noch een wetmatigheid. Het ligt niet in het intellectuele, maar in het emotionele vlak.

– In de voorlaatste alinea wordt de overeenkomst tussen signalen van dieren en radar toegeschreven aan ``de dwingende waarheid van de manier waarop golven zich voortplanten etc.'' Ook hier gaat het om een natuurwet.

Ten slotte: waarheid is, wederom volgens Van Dale, ``de overeenkomst van iets met de realiteit. ``Misschien heeft Socrates' ``Wat is...''-vraag toch enig nut om tot helder denken te komen.

    • Mr.Drs. B.J. Peteri-Peet Rotterdam