Oorlog Ambon is toe aan `vierde ronde'

Na maanden gewapende vrede tussen christenen en moslims op het Molukse eiland Ambon zijn beide gemeenschappen opnieuw slaags geraakt. Moslimfanatici uit Java en containers met wapens spelen een dubieuze rol in deze `vierde ronde'.

,,Het begint weer van voren af aan'', vertelt een Ambonese vrouw via de telefoon. ,,Dit zijn geen incidenten meer, dit is de vierde ronde.'' Deze week vielen er bij hevige gevechten in en om Ambon-Stad ten minste 31 doden en honderden gewonden. Onder de slachtoffers zijn christenen, moslims, soldaten en politiemannen. Er gingen de afgelopen dagen twee kerken in vlammen op en tientallen woningen werden platgebrand. De militaire commandant van de Centrale Molukken zou volgens de laatste berichten in een ziekenhuis in Makassar aan schotwonden zijn bezweken.

Na een jaar burgeroorlog, die werd uitgevochten in drie rondes (januari, juli en december), heerste er de eerste drie maanden van dit jaar op Ambon een gewapende vrede. Moslimimmigranten uit Sulawesi, die jarenlang de eilandeconomie beheersten, hadden Ambon verlaten en de Molukse bevolking, inmiddels gescheiden in `rode' (christelijke) en `witte' (islamitische) wijken en dorpen, leek het geweld beu. Op 6 februari vonden plechtige eerstesteenleggingen plaats voor de Silo-kerk en de moskee An-Nur, die tijdens de furie waren platgebrand. Daarbij vielen moslims en christenen elkaar in de armen. Er was een sprankje hoop op vrede.

Intussen zwoeren moslimfanatici op Java, die zich hadden verenigd in de Laskar Jihad (strijders in de heilige oorlog), de `islamitische nederlaag' op Ambon te wreken. Zij kregen in april een militaire training in Bogor, bezuiden Jakarta. Maar de plaatselijke politie kwam tussenbeide en de in het wit geklede heethoofden leverden hun slag- en steekwapens in. Sinds 6 mei arriveerden deze `strijders op Gods weg' met kleine groepjes tegelijk op Ambon. Zij reisden per lijnboot, hadden geen wapens bij zich, en leger noch politie trad op. Hun aantal zou al zijn opgelopen tot boven de drieduizend.

Op 13 mei werden negen containers uit Surabaya ontscheept in de haven van Ambon-Stad. Zij maakten deel uit van een zending van 20, waarvan er 11 waren uitgeladen op het eiland Buru. De vrachtbrief vermeldde afzender noch inhoud en generaal Tamaela, de militaire commandant van de Molukken, liet beslag leggen op de metalen dozen. Dat leidde tot een protestdemonstratie van plaatselijke moslims. Woensdag vertrokken Tamaela en Saleh Latuconsina, gouverneur van de Molukken, voor spoedberaad naar Jakarta. Die morgen werd een van de containers door onbekenden opengebroken.

Enkele uren later ondernamen moslims met vuurwapens en explosieven een aanval op de wijk Mardika. Daarvoor moesten zij een militaire controlepost passeren, die werd bemand door militairen van het (Javaanse) bataljon 303. Volgens christengetuigen kozen soldaten van het bewuste bataljon de kant van de belagers en bood alleen de Mobiele Brigade (speciale politietroepen) fel verzet. Vorig jaar beschikten Molukse vechtersbazen van beide kampen alleen over zelf gemaakte vuurwapens en granaten, waarvan het kruit bestond uit gemalen luciferskoppen, maar dezer dagen klinken de salvo's anders. Christelijke getuigen reppen van professionele vuurwapens en zelfs van mortieren, die afkomstig zouden zijn uit de bewuste container.

De gevechten verspreiden zich snel naar andere delen van Ambon. Gistermorgen werd een christelijke beambte van de luchtvaartmaatschappij Merpati nabij het vliegveld Laha vanuit een hinderlaag doodgeschoten. De vluchten op Ambon zijn intussen gestaakt. Kantoren en scholen zijn dicht en de meeste burgers verschuilen zich angstig in hun huizen. Het is weer oorlog op Ambon.

    • Dirk Vlasblom