Eerste schaaktitel Van Wely, computer Fritz `weggetikt'

Het voelde erg prettig, maar de verwezenlijking van een grote droom wilde hij het niet noemen. Daarvoor moesten we bij de leden van zijn fanclub zijn. Die konden nu eindelijk rustig gaan slapen. Voor zijn trouwe, vooral Brabantse volgelingen was de Nederlandse schaaktitel van Loek van Wely een mijlpaal waar ze jarenlang naar uitgekeken hadden. Met zijn bekende schalkse twinkeling in de ogen stelde de kampioen na het volbrengen van zijn missie: ,,Er zal een nieuw comité moeten worden opgericht, met een nieuwe doelstelling.''

Van Wely rondde het karwei gisteren in Rotterdam bibberend en glibberend af. In zijn laatste partij mocht hij zijn handen dichtknijpen dat Dimitri Reinderman geen kans zag om een prachtstelling in winst om te zetten. En dat zijn enige overgebleven concurrent, Jeroen Piket, na een imposante zegereeks van vijf op een rij geen vuist kon maken tegen Paul van der Sterren. Piket slaagde er niet in een nare oneffenheid uit zijn stelling weg te poetsen en ging vrij kansloos ten onder. Gelaten aanvaardde hij de nederlaag die hem uiteindelijk toch nog de ongedeelde tweede plaats opleverde. ,,Ik heb te wisselvallig gespeeld. Loek heeft verdiend gewonnen.''

Computer-dissident Van der Sterren steeg met deze overwinning naar de gedeelde derde plaats. Zelf zag hij dat anders. Hij had een tabel bijgehouden waarin computer Fritz SSS* niet voorkwam. Volgens die ranglijst was Van der Sterren samen met Piket slechts een half punt achter Van Wely geëindigd. De enorme publiciteit die de computer het kampioenschap bezorgde, had de principiële stellingname van Van der Sterren op geen enkele manier aangetast. ,,Het is spijtig dat de bond publicitair gelijk heeft gekregen. Er is ook heel veel negatieve publiciteit geweest, dus ik weet niet of het uiteindelijk gunstig is geweest.''

Voor de traditionalisten bracht de laatste ronde nog meer goed nieuws. Dennis de Vreugt behaalde zijn derde en laatste grootmeesterresultaat, zodat hij op het volgende Fide-congres de titel tegemoet kan zien. ,,Dat was niet iets waar ik hier aan zat te denken. Ik wilde zo goed mogelijk voor de dag komen. Van die grootmeestertitel dacht ik: ach, die komt wel een keer'', aldus De Vreugt.

Daarnaast was er veel bijval voor de modelpartij waarmee John van der Wiel Fritz SSS* zijn tweede nederlaag bezorgde. Van der Wiel had een reputatie op te houden. In het verleden had hij bewezen dat hij een zeldzaam talent heeft om computers op hun gebreken te wijzen. Voor de partij had hij zijn twijfels. Zijn laatste computertuchtiging dateerde alweer van een paar jaar geleden en bovendien worstelde hij in dit NK met zijn vorm. Binnen twintig zetten schudde hij die onzekerheid van zich af. De computer speelde alsof hij de spelregels nog maar net had geleerd en werd kansloos weggetikt.

De rigoreuze filering van Fritz versterkte bij de andere deelnemers het gevoel dat de geheime krachten die de computer in de eerste ronden van het toernooi kreeg toegeschreven, voor een groot deel op angst en onwetendheid waren gebaseerd. Kampioen Van Wely vond dat de verwachtingen te hoog gespannen waren geweest. ,,Ik denk dat een hoop mensen zich hebben verkeken op wat het ding wel en niet kan. Blijkbaar kan het een hoop nog niet. Meer dan ik dacht. De computer moet nog veel leren om een kans te maken om kampioen te worden.''

Over de publicitaire waarde van de deelname van Fritz SSS* had Van Wely weinig twijfels. De commotie over het meespelen van een schaakcomputer in een nationaal kampioenschap kreeg wereldwijd aandacht. ,,Natuurlijk komt al die aandacht ons heel wat beter uit nu Fritz niet gewonnen heeft. Als dat was gebeurd was zouden een hoop journalisten zich hebben afgevraagd wat we in hemelsnaam gedaan hadden. Dat we de duivel in huis hadden gehaald of weet ik veel wat. Misschien hebben we de duivel wel in huis gehaald, maar hij kon in ieder geval geen kwaad.''