EENMAAL DAAGS WAKKER WORDEN IS HEILZAAM OP DE INTENSIVE CARE

Patiënten die op Intensive Care (IC) Units worden beademd, knappen sneller op als ze elke dag even kunnen bijkomen uit de `roes', waarin ze met kalmerende middelen worden gehouden. En dat kan flinke besparingen opleveren op ziekenhuisbudgetten, zo berekenen onderzoekers van de universiteit van Chicago (New England Journal of Medicine, 18 mei).

Bijna alle patiënten die op de IC aan de beademing liggen, krijgen kalmerende middelen (sedativa) toegediend. Zonder deze zou het verblijf op de IC angstaanjagend en traumatiserend zijn. Nu herinneren patiënten zich daar in de regel niets meer van. Voor de verpleging op de - vaak zeer drukke - units heeft de sedatie grote voordelen. Men kan rustiger werken zonder bang te hoeven zijn dat patiënten uit angst of wanhoop infusen of beademingskatheters lostrekken. Bovendien ademen de patiënten rustiger, waardoor de beademing makkelijker in te stellen is.

De toediening van sedativa vindt meestal continu via een infuus plaats, maar in sommige ziekenhuizen krijgen IC-patiënten om de zoveel uur een dosis ingespoten. In beide gevallen is de patiënt steeds onder zeil. Dat heeft het nadeel dat bepaalde neurologische testen niet uitvoerbaar zijn. Enkele jaren geleden bleek dat infuuspatiënten langer beademd moeten worden en ook langer op de IC en in het ziekenhuis verblijven dan bij toepassing van injecties. Een mogelijke verklaring is dat de hoeveelheid sedativa in het bloed na injectie bij vlagen vrij laag is. Dat blijkt ook wel uit het feit dat patiënten na continue toediening soms moeten afkicken, omdat de gebruikte middelen zich in hun lichaam hadden opgehoopt. Dat bracht de onderzoekers op het idee om na te gaan of het voordelen heeft IC-patiënten een keer per dag even helemaal wakker te laten worden.

De deelnemende patiënten werden ingedeeld in een controlegroep die continu een kalmerend middel kreeg en een interventiegroep waarbij het infuus elke dag enige tijd werd dichtgedraaid. Deze patiënten werden daardoor na een poosje wakker. Patiënten die dagelijks even wakker werden konden na gemiddeld 4,9 dagen van de beademing af, de doorslapers na 7,3 dagen. Bovendien verlieten de dagelijks gewekte patiënten significant eerder de IC en het ziekenhuis. Bij hun observaties van even gewekte patiënten hebben de onderzoekers weinig reacties gezien die duidden op angst, paniek of onthoudingsverschijnselen. Zij waarschuwen echter dat het aantal voorvallen als het lostrekken van slangen van de beademing en het aantal patiënten in het onderzoek te klein waren om hier betrouwbare uitspraken over te kunnen doen.

    • Huup Dassen