De club van het volk begraaft stoffig verleden

Voor de vierde keer in de clubhistorie kan NEC zondag de beker winnen. De finales van 1973, '83 en '94 gingen verloren. Tegen Roda JC kan NEC morgen revanche nemen. De ambities van NEC reiken verder dan bekerwinst.

Heden en verleden zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden bij NEC. In de wandelgangen van het vernieuwde stadion hangen foto's uit vervlogen voetbaltijden. Elke generatie heeft zijn eigen haardos. De krullen van Wiel Coerver hangen naast de bakkebaarden van Cas Janssens. De sprieten van Jantje Peters hangen naast de blonde lokken van Sije Visser.

Leen Looijen neemt op het merendeel van de foto's een bescheiden plaats in. Naarmate de jaren verstrijken, wordt het montuur van zijn bril steeds kleiner. Looijen is bijna twintig jaar werkzaam bij NEC. Als assistent-trainer was hij in 1973 betrokken bij het bekerverlies tegen NAC. ,,Wij hadden een fantastisch elftal en waren zwaar favoriet. In de bus naar huis leek het alsof we naar een crematie gingen.''

Looijen was in de jaren tachtig en negentig, in drie verschillende termijnen, hoofdtrainer van NEC. Tegenwoordig mag hij zich technisch-directeur noemen. Hij verzorgt deze middag een ongevraagde en uitgebreide rondleiding door het stadion. Hij opent deuren die tijdens wedstrijddagen gesloten blijven voor de buitenwereld. Hij toont de kleedkamers die betegeld zijn in de rood-groene clubkleuren. Looijen is trots op het luxueuze onderkomen en onderstreept dat ook de sportieve toekomst er rooskleurig uitziet. Hij heeft vertrouwen in Johan Neeskens, de volgende trainer van NEC. ,,Hij moet gewoon zijn mentaliteit op onze spelers overbrengen.''

Met een knipoog naar het noodlijdende Vitesse verdedigt Looijen het voorzichtige beleid van NEC. ,,Wij zijn geen club van de poen, maar een club van het volk. Wij scouten niet in Afrika maar in Gelderland. Tegelijkertijd proberen wij ons imago van `kleurloze club' ongedaan te maken. Geen verkeerde zuinigheid, maar verantwoorde risico's. Wij zijn niet meer de club met het lelijkste shirt en het lelijkste stadion. Ik heb me doodgeërgerd aan die opmerkingen.''

NEC begraaft zijn stoffige verleden. Stadion De Goffert is niet langer een betonnen bunker met een versleten wielerbaan. Alleen de witte toren boven de hoofdingang is overeind gebleven, als blijk van historisch besef. Om dezelfde reden koestert NEC de vroegere vedetten. Sommigen nemen belangrijke posities in. Ze kennen de clubcultuur. Ze zijn populair bij de achterban; geen overbodige luxe in een tijd van toenemend supportersgeweld.

De harde kern van NEC liet zich vorige week gelden in de wedstrijd bij PSV. Van de geplande `minuut stilte' ter nagedachtenis aan de vuurwerkslachtoffers in Enschede kwam weinig terecht. De Nijmeegse hooligans scandeerden leuzen en gingen bijna op de vuist met hun Eindhovense collega's. Volgens ingewijden betreft het een groep van maximaal honderd pillenslikkers die zich bijna wekelijks misdraagt.

Looijen is blij dat de Arnhemse rivaal in de halve finale van het bekertoernooi werd uitgeschakeld. ,,Een finale tegen Vitesse was niet te beveiligen geweest'', meent de technisch-directeur. ,,Dat scheelt de overheid een miljoen'', beaamt een medewerker. Volgens Looijen onderhouden de relschoppers van NEC goede betrekkingen met de herriemakers van Roda en Feyenoord. De Rotterdamse club is traditiegetrouw gastheer van de bekerfinale.

De voormalige verdediger Sije Visser is tegenwoordig bestuurslid technische zaken. Als speler verloor hij de bekerfinales van 1973 en 1983. Als bestuurder volgde hij de eindstrijd in 1994. ,,Tegen NAC hadden we absoluut moeten winnen'', zegt Visser in het clubblad van NEC. ,,Ik hoor steeds vaker dat we hebben verloren door ruzie, maar daar kan ik me niks van herinneren. Cas Janssens had altijd ruzie met Wiel Coerver, die de boel altijd bewust op scherp ging zetten.''

Verdediger Cees van der Linden is nu werkzaam als fysiotherapeut bij NEC. Hij praat met weemoed over de bekersuccessen in 1994. ,,We wonnen in de halve finale met 2-1 bij Ajax, toen nog een topclub'', zegt Van der Linden. ,,We dicteerden het spel in het eerste kwartier en keken elkaar aan: wat gebeurt hier? We begrepen dat er wat te halen viel in De Meer.''

Aanvaller Cees Lok, tegenwoordig assistent-trainer van NEC, was destijds uitblinker tegen Ajax. Hij bleef zijn directe tegenstander Frank Rijkaard gemakkelijk de baas. ,,De bondscoach gaf me nog een kegel bij de middenlijn en had met donkerpaars van het veld gemoeten'', weet Lok.

Over de verloren finale tegen Feyenoord zijn de betrokkenen het snel eens. NEC was in 1994 tevreden met een troostprijs. ,,Een paar jongens stonden lachend bij de prijsuitreiking'', zegt de huidige interim-trainer en toenmalige assistent-trainer Ron de Groot. ,,We hadden niet eens een clubkostuum en vertrokken met onze gewone kleren naar de Kuip. We kregen snel een onterechte goal tegen en toen was het over'', zegt Van der Linden.

Zondag gaat NEC wederom als underdog van start in de finale tegen Roda. De cupfighters uit Nijmegen hebben in de competitie ,,belabberd gepresteerd'', erkent Looijen. NEC eindigde op de vijftiende plaats in de eredivisie waarmee het de nacompetitie ternauwernood ontliep. Looijen: ,,We hadden al een noodscenario klaarliggen, in geval van degradatie. De meeste sponsors wilden ons niet in de steek laten. Terwijl ze allemaal toch aardig zijn geschrokken van de NUON-affaire bij Vitesse. Blijkbaar stralen wij vertrouwen uit.''