`VVD niet afhankelijk van bedrijven'

De VVD laat zich sponsoren door het bedrijfsleven. Andere politieke partijen zijn ongerust, maar de liberalen willen deze financiering juist verder gaan uitbreiden.

VVD-voorzitter Bas Eenhoorn is een tevreden man. De tijd was krap, hij moest er hard aan trekken, maar het resultaat mag er in zijn ogen zijn. Vier bedrijven zijn bereid gevonden als eerste een financiële bijdrage te schenken aan de partij.

De 53ste algemene ledenvergadering van de VVD, vandaag en morgen in Assen, wordt mede gefinancierd door vier bedrijven op het gebied van informatie- en commmunicatietechnologie. Casema (kabelnetbedrijf), Microsoft (softwarefirma), Freeler (internetprovider) en Eccent (internetinvesteerder) betalen ieder 10.000 gulden in ruil voor deelname aan een discussiebijeenkomst over de ontwikkeling van de informatie-en communicatietechnologie.

De VVD koos begin dit jaar voor het doorbreken van een taboe in de Nederlandse partijpolitiek. De liberalen laten zich onder voorwaarden financieren door het bedrijfsleven. Sponsoring is voor de VVD een manier om de sterk teruglopende inkomsten als gevolg van aanhoudend ledenverlies te compenseren.

Partijvoorzitter Eenhoorn spreekt van een ,,mooi initiatief dat ruimte geeft voor maatschappelijk ondernemen''. Andere partijen zijn vooralsnog argwanend tot ronduit afwijzend. De Tweede-Kamerfractie van GroenLinks heeft inmiddels vragen gesteld aan minister De Vries van Binnenlandse Zaken. GroenLinks wil dat De Vries zich keert tegen deze vorm van partijfinanciering. Het departement werkt nog aan een notitie voor de minister, maar eerder moest de voorganger van De Vries, ex-minister Peper, al vaststellen dat er geen wettelijke belemmeringen zijn.

Eenhoorn is ongevoelig voor de kritiek op de commerciële sponsoring. ,,Ach ja, je krijgt voorspelbare reacties. Deze week riep een PvdA-Kamerlid tegen me: `de VVD is ook al te koop'. Daar haal ik mijn schouders over op. Wij maken ons niet afhankelijk van bedrijven. Wij bepalen zelf de voorwaarden waaronder bedrijven bij mogen dragen. Het is niet zo dat de VVD als partij wordt gesponsord: bedrijven dragen bij aan een specifieke activiteit, op een terrein waar zij als onderneming ook mee te maken hebben.''

In een sponsorcode heeft de VVD vastgelegd dat bijdragen openbaar worden gemaakt, de partij ,,geen al te hoge bedragen'' accepteert, er altijd meerdere sponsors voor één activiteit worden aangetrokken en de totale bijdrage niet hoger mag zijn dan de helft van de kosten die met een partij-activiteit zijn gemoeid. Zo is de 40.000 gulden die de vier bedrijven betalen ongeveer de helft van de kosten die de VVD maakt voor de algemene ledenvergadering van dit weekeinde.

Verder heeft de VVD vastgelegd dat de tegenprestatie van de VVD bij sponsoring beperkt blijft tot het geven van naamsbekendheid aan de sponsors. ,,Inmenging in politieke en/of bestuurlijk-organisatorische besluitvorming, in welke vorm dan ook, is uitgesloten'', zo staat te lezen in de sponsorcode.

Eenhoorn geeft aan dat bedrijven ,,niet in de rij staan'' om sponsorcontracten met een politieke partij aan te gaan. Hij heeft zich er persoonlijk sterk voor ingezet om bedrijven binnen te halen. ,,Je moet er echt de boer voor op en eigenlijk waren we al te laat. Ondernemingen verdelen de potjes die ze hebben voor maatschappelijke doelen aan het begin van het jaar. We moeten volgend jaar echt vroeger zijn.''

Eenhoorn bestrijdt dat de VVD zich met sponsorcontracten kwetsbaar maakt voor ongewenste invloeden van bedrijven. ,,Ik moet een beetje lachen om die voorstelling van zaken. We weten allemaal dat bedrijven hun lobby buiten de openbaarheid voeren, dat ze daarvoor onder meer met Tweede-Kamerleden praten en dat geldt dan voor Kamerleden van alle partijen. Een bedrijf dat iets wil bereiken in de politiek sluit geen openbaar sponsor-contract af.''

De VVD zet de financiering door het bedrijfsleven welbewust door. Na aanvankelijke scepsis in de partij signaleert Eenhoorn inmiddels instemming van de achterban.

,,De sfeer was eerst: het partijbestuur roept wel dat ze het gaan doen, maar we moeten nog eens zien. Nu zeggen mensen tegen me: `goed dat het gebeurt'.'' Zelf wil Eenhoorn ook in verkiezingstijd voor specifieke campagne-activiteiten bedrijven laten betalen.

,,Ik vind dat sponsoring door bedrijven een volwassen onderdeel moet worden van de brede financiering van politieke partijen'', zo oordeelt de voorzitter van de liberalen.

    • Kees van der Malen