Toledo trekt zich terug uit verkiezingen Peru

De Peruaanse kandidaat Alejandro Toledo trekt zich terug uit de presidentsverkiezingen van 28 mei. Toledo maakte dit bekend op een bijeenkomst in Lima, nadat de Peruaanse verkiezingscommissie een verzoek tot uitstel had afgewezen. De aanhang van Toledo zal vanavond de straat opgaan.

Volgens Toledo zijn er geen garanties dat de verkiezingen ditmaal eerlijk verlopen. Hij krijgt steun van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS), die ook aandringt op uitstel van de verkiezingen tot 11 juni. Eduardo Stein, het hoofd van de waarnemersmissie van de OAS in Peru, stelt de regering-Fujimori gisteren een ultimatum tot maandag. Als de OAS-waarnemers dan nog geen kans krijgen de nieuwe computersoftware te testen waarmee de stemmen worden geteld, en de regering geen duidelijkheid geeft over de opleiding van het half miljoen stemmentellers, zal de OAS de verkiezingen niet steunen.

President Fujimori wilde gisteren niets weten van uitstel. ,,We kunnen in dit stadium van het proces de regels niet veranderen'', zei de president gisteren tijdens een campagnebijeenkomst. Toledo zou zich terugtrekken omdat hij toch niet kan winnen, aldus Fujimori. Volgens peilingen staan Fujimori en Toledo op dit moment beiden op 46 procent, acht procent van de kiezers heeft nog geen besluit genomen. Mocht de tweede ronde doorgaan zonder Toledo, dan wordt de legitimiteit van het bewind-Fujimori ernstig ondergraven en dreigt onrust.

Alejandro Toledo verbaasde in april vriend en vijand toen hij de oppermachtige gewaande Fujimori serieus bleek te kunnen bedreigen. De eerste ronde van de Peruaanse presidentsverkiezingen op 9 april stonden in het teken van grootschalige stembusfraude. Bij de telling verdwenen kieslijsten en uitslagen, om even later plots in gewijzigde vorm boven water te komen. Bij stembureaus zonder waarnemers haalde Fujimori scores die opliepen tot 100 procent. Op de rekencentra waar de uitslagen werden verwerkt, werden geen waarnemers toegelaten. Uiteindelijk werden er in Peru een miljoen meer stemmen uitgebracht dan er kiezers zijn.

Na zware internationale druk en hevige straatprotesten besloot Fujimori toch een tweede ronde toe te laten. Hij zorgde ervoor zelf op 49,87 procent van de stemmen te blijven steken en gunde zijn rivaal Toledo 40,24 procent. Die tweede ronde zou eerlijk verlopen, maar waarnemers zijn het erover eens dat er weinig vooruitgang is geboekt. Hoewel Toledo nu enige toegang krijgt tot de door de staat gecontroleerde massamedia, wordt de berichtgeving zwaar gemanipuleerd. Zo richten de camera's zich bij Toledo-bijeenkomsten op de randen van de massa, zodat het lijkt alsof hij weinig volk trekt, en worden tussendoor voortdurend advertenties van Fujimori getoond. De regeringsgezinde tabloids houden felle lastercampagnes tegen Toledo.

Fujimori zelf werd gisteren in het stadje Ayacucho met stenen bekogeld. De president had tijdens een verkiezingsbijeenkomst duizenden met bussen aangevoerde indiaanse boeren nieuwe wegen en irrigatiewerken beloofd. Nadat zijn campagnestoet wegreed, brachten betogers hem zo in het nauw, dat lijfwachten met machinegeweren in de lucht moesten schieten. Het waren vooral studenten van de universiteit van Ayacucho, de wieg van de maoïstische guerrillabeweging `Lichtend Pad'.