Miljarden tv-kijkers in de kleedkamer

De Nederlandse en Belgische publieke omroepen halen tijdens het EK voetbal alles uit de kast om kijkers te gerieven.

Op het EK-voetbal gaan meer camera's dan ooit spelers en reclameborden in beeld brengen voor de enkele miljarden mensen die het toernooi op de 625 flikkerende lijnen van de beeldbuis bekijken.

De betrokken publieke omroepen uit Nederland en België maakten gisteren in het Koning Boudewijn-stadion in Brussel hun plannen bekend voor het evenement dat op 10 juni begint. Per wedstrijd registreren achttien camera's het spel (twaalf meer dan gebruikelijk), het gejoel van publiek en getrap tegen de bal zal door veertien microfoons worden opgenomen, in stereo.

De wedstrijdverslagen beginnen tien minuten voor aanvang met een filmpje van de aankomst van de spelers bij het stadion plus beelden uit de kleedkamers, gevolgd door een zestig seconden durend spotje van de wedstrijdsteden die daar dik voor hebben betaald. De steden wilden dan ook waar voor het geld en tegen de zin van de omroepen hele andere aspecten van hun uiterlijk in het spotje dan alleen de idyllische straatjes en pleintjes waar de cameralieden aan dachten. Zo wilde Brugge per se ruime aandacht voor de in de ogen van de makers van de spotjes buitengewoon lelijke zeehaveninstallaties.

Ook flink betaald hebben de twaalf bedrijven die straks hun naam langs de velden mogen hebben en die rekenen op een exposure aan miljarden kijkers in 155 landen, waaronder Ethiopië, Mozambique, Tsjaad en Vietnam. Ook omroepen in deze landen hebben veel geld moeten neertellen om de verrichtingen van Frank de Boer of Jaap Stam te mogen zien.

,,Het is een commerciële gebeurtenis, maar niet half zo commercieel als de wedstrijden in de Champions League'', zei Ed van Westerloo, voormalig directeur van de NOS-televisie en tijdelijk algemeen manager van het gelegenheidsverband `Forto 2000' dat de omroepen – de NOS en de Belgische omroepen VRT en RTBF – hebben gesloten.

Belangrijk vonden Van Westerloo en zijn Belgische collega's dat de verslagen van de wedstrijden ,,neutraal, objectief en informatief'' zullen zijn en een ,,internationaal karakter'' dragen. Respect wordt getoond voor ,,de sport en de geest van de sport'' en de beeldkeuze zal worden bepaald ,,door de actie op het veld''. Dat laatste is een verwijzing naar het WK van twee jaar geleden in Frankrijk. Kijkers werden tijdens dat toernooi overspoeld met herhalingen. ,,De Fransen lieten elke herhaling zien die ze maar hadden van een situatie, zonder verder op het spel te letten'', zegt NOS-regisseur Martijn Lindenberg, die nauw betrokken was bij de formulering van de richtlijnen voor de regisseurs. ,,Wij zullen in principe alleen de drie beste herhalingen laten zien op het moment dat het spel stilstaat.''

Ook eventueel geweld op de tribunes komt in beeld. ,,Mits omvangrijk genoeg'', zegt Van Westerloo. Verder houden ploegen van de omroepen nauwgezet in de gaten wat er in de onmiddellijke omgeving van het stadion gebeurt en in de centra van de speelsteden. De beelden worden op een later tijdstip via de zogenoemde `nieuwsuitwisselingen' aangeboden aan geïnteresseerde omroepen.

Verder hadden de omroepen camera's in de doelpalen willen plaatsen om zonodig het bewijs te kunnen leveren dat een bal over de doellijn is gegaan. Niet alleen de kijker zou een oordeel kunnen vellen, ook een vijfde lid van het arbitrale team zou vanaf de tribune op een speciale monitor in de gelegenheid worden gesteld een beslissing te nemen en deze door te geven aan zijn collega's op het veld. De Europese voetbalorganisatie UEFA kon volgens Van Westerloo het experiment niet toestaan, omdat de regels van de wereldvoetbalorganisatie FIFA er niet in voorzien. ,,Wat maar weer eens aantoont'', zegt Van Westerloo, ,,dat de mensen van de FIFA tot de meest conservatieve ter wereld horen.''

DOSSIERwww.nrc.nl

    • Zeger Luyendijk