Allochtoon goed voor 25 miljard

Etnomarketing komt in Nederland maar langzaam van de grond. Pas sinds kort durft ook de overheid zich specifiek te richten op allochtonen. ,,Maar ze doet het niet goed.''

Als de overheid zich niet snel gaat bemoeien met de verdere ontwikkeling van etnisch ondernemerschap, loopt Nederland miljarden guldens mis. Orhan Bayraktar, Rotterdams gemeenteraadslid van de PvdA, spoort de overheid aan tot ingrijpen. ,,Allochtone ondernemers in Nederland hebben een enorme achterstand ten opzichte van hun buitenlandse collega's. Als daar niet snel verandering in komt, dreigt een aanzienlijk deel van de Nederlandse markt te worden opgeslokt door etnische ondernemingen uit vooral Duitsland en België. En dat zal weer leiden tot een terugslag in de creatie van banen en tot minder opbrengsten uit belastingen'', aldus Bayraktar.

De `gekleurde' consument is in opmars en wel in een tempo waar een geoefend marathonloper jaloers op zou zijn. Het bedrijfsleven bestempelde allochtonen een paar jaar geleden nog als arm, problematisch en onbereikbaar. Inmiddels hebben etnische minderheden in Nederland een koopkracht van zo'n 25 miljard gulden per jaar en dat maakt hen tot een commercieel interessante doelgroep. Maar het Nederlandse bedrijfsleven heeft over het algemeen (nog) geen kaas gegeten van etnomarketing, de term die wordt gebruikt voor producten en reclames die op allochtonen zijn gericht. Alhoewel steeds meer verzekeraars, supermarkten en vooral banken aandacht besteden aan deze vorm van marketing, laat de manier waarop nog vaak te wensen over. ,,Hetzelfde geldt voor de Nederlandse overheid, die ook een belangrijk aandeel heeft in de ontwikkeling van etnomarketing'', zegt Bayraktar. ,,Maar dat wordt zo vaak nog over het hoofd gezien.''

Het probleem zit volgens Bayraktar opgesloten in het gelijkheidsbeginsel. Alle ondernemers moeten volgens dat uitgangspunt over dezelfde voorzieningen kunnen beschikken. ,,In zekere zin gaat dat ook op. Alle voorzieningen in Nederland zijn collectief'', zegt Bayraktar. ,,Maar je moet er wel individueel een beroep op doen.'' En daar wringt de schoen, want allochtonen zijn vaak niet op de hoogte van sommige voorzieningen.

Hier komt het aandeel van de overheid in de ontwikkeling van etnomarketing om de hoek kijken. ,,De taak van de overheid is het op de hoogte brengen van alle burgers van de bestaande regelgeving en wetswijzigingen. Ik heb het dus niet alleen over het krijgen van subsidies, maar ook over advies.'' Bayraktar spreidt zijn handen en haalt vertwijfeld zijn schouders op. ,,We leven in een tijdperk waarin maatwerk in de dienstverlening van groot of zelfs van doorslaggevend belang is. Maar juist op dat gebied schiet Den Haag enorm tekort.''

De kritiek van Bayraktar komt op een moment dat het etnisch ondernemersschap bloeit als nooit tevoren. Het aantal allochtone bedrijven in Nederland neemt snel toe en er vindt een verschuiving plaats van de horeca naar andere, minder risicovolle bedrijfstakken. Maar startende etnische ondernemers hebben vaak een grote achterstand ten opzichte van hun autochtone collega`s, werpt Bayraktar tegen. ,,Allochtonen hebben steeds vaker een goede vakopleiding, maar vaak ook een enorm gebrek aan informatie. Het is aan de Nederlandse overheid om die achterstand weg te werken.''

De overheid moet investeren, informeren en begeleiden, maar moet volgens Bayraktar tegelijkertijd voorkomen dat de etnische ondernemers afhankelijk worden van de geboden staatssteun. Na de noodzakelijke eerste investeringen zou de overheid moeten kiezen voor een model waarbij een informatief orgaan wordt opgericht dat door de etnische ondernemers zelf wordt gefinancierd. ,,Als elke allochtone ondernemer duizend gulden per jaar bijdraagt, heb je bijna 8 miljoen te besteden.'' Een dergelijk model is in Duitsland succesvol toegepast. Daar is een fonds voor startende etnische ondernemers opgericht dat grotendeels wordt gevoed door bijdragen van de etnische gemeenschap.''

,,Wanneer belangrijke producten niet kunnen worden geproduceerd zonder de steun van de overheid, raakt Nederland omvangrijke markten kwijt aan etnische ondernemers in het buitenland'', vervolgt Bayraktar. ,,Turkse ondernemers in België en Duitsland, landen waar startende ondernemers veel eenvoudiger aan kapitaal kunnen komen, gaan straks produceren voor de Nederlandse markt. De Nederlandse overheid loopt miljarden guldens mis omdat zij nog steeds geen fatsoenlijk minderhedenbeleid heeft.'' Met andere woorden: als de Nederlandse regering weigert te investeren in etnisch ondernemersschap, doet een ander land het wel.

De kans dat de Nederlandse markt straks overgaat in Duitse handen is groot. ,,In Duitsland heeft een vleesfabrikant onlangs een begin gemaakt met de massaproductie van Turkse worst'', geeft Bayraktar als voorbeeld. ,,Het bedrijf levert inmiddels ook aan andere Europese landen en is in korte tijd uitgegroeid tot een geduchte concurrent van de nog steeds voor lokaal gebruik producerende worstproducenten in Turkije.''

Bayraktar vreest dat het in Nederland dezelfde kant op gaat. ,,De Nederlandse overheid is net wakker geworden. Het Grotestedenbeleid (GSB) komt langzaam in beweging, maar de manier waarop deugt niet.'' Minister Van Boxtel investeert miljoenen guldens in etnische ondernemers. In zijn uitvoeringsnota 'Kansen krijgen, kansen pakken' noemt hij etnisch ondernemerschap een belangrijk wapen in de strijd tegen de werkloosheid onder allochtonen. Maar het GSB richt zich op allochtonen in het algemeen. ,,En'', werpt Bayraktar tegen, ,,het verschil tussen een Surinamer en een Turk is groter dan het verschil tussen een Turk en een Nederlander.''

Tweede en laatste artikel over etnomarketing. Het eerst deel stond in de editie van gisteren.

    • Annemarie van der Tuijn