Statistiekenmakers onder vuur

Economische Zaken

Het ministerie van Economische Zaken kan tevreden zijn over de resultaten van het onderzoek van de Algemene Rekenkamer naar het beheer van de financiën. Op verschillende terreinen is de situatie op het departement van minister Jorritsma verbeterd. Net als bij andere ministeries is de beveiliging van digitale gegevens echter nog niet op orde. Ook het toezicht op de wijze waarop provincies met geld uit het Europees Fonds voor de Regionale Ontwikkeling (EFRO) omgaan, is niet adequaat.

Ernstige kritiek is er op het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en de Economische Voorlichtingsdienst (EVD), die beide onderdeel zijn van het ministerie. Bij het CBS bestaan volgens de Rekenkamer onzekerheden over de juistheid en volledigheid van de opbrengsten. Ook is er geen goede interne controle op de personele uitgaven en reiskosten. Tevens ontbreekt er een centrale voorraadadministratie en worden de Europese aanbestedingsregels niet goed nageleefd.

De EVD, die bedrijven ondersteunt die zich in het buitenland willen vestigen, krijgt een nog hardere beoordeling te verwerken. Offerte-procedures worden niet nageleefd, opdrachten niet altijd schriftelijk gegeven, in strijd met de regels worden subsidies verstrekt en er is onvoldoende `dossiervorming'. Het is slechts een greep uit het commentaar.

De Economische Voorlichtingsdienst is nu nog een afdeling van het ministerie, maar de bedoeling is dat de dienst per 1 januari 2001 een agentschap wordt. Daarmee wordt de EVD op grotere afstand van het ministerie geplaatst. De Rekenkamer adviseert deze verzelfstandiging uit te stellen wegens de gebrekkige administratie. Minister Jorritsma is het hiermee niet eens. Aan verbeteringen van het financieel beheer wordt gewerkt, zodat vervolgens de stap naar de status van agentschap per 2001 verantwoord kan worden gemaakt.

Bij de geldstromen van het zogenoemde Fonds Economische Structuurversterking (FES), dat onder verantwoordelijkheid van EZ en Financiën valt, lijkt de Rekenkamer een schokkende conclusie te trekken. De toevoeging aan het FES van 68,1 miljoen gulden aan vrijvallende rentes door vermindering van de staatsschuld is volgens de Rekenkamer onrechtmatig gebeurd.

Het storten van de rentevrijval is een afspraak uit het regeerakkoord. Deze rentevrijval wordt veroorzaakt doordat de opbrengsten van de verkoop van staatsdeelnemingen en de Duitse betalingen voor Nederlands aardgas naar de staatskas vloeien en niet meer direct naar het FES. De Tweede Kamer heeft hiermee ingestemd.

Maar volgens de Rekenkamer is het wettelijk niet goed geregeld. Tussen de ministeries en de Rekenkamer ontspon zich een gedetailleerde juridische discussie, waar de partijen uiteindelijk niet uitkwamen. De ministers Jorritsma en Zalm (Financiën) hebben de kritiek van de Rekenkamer maar naast zich neergelegd. Daarmee lijkt de zaak meteen ook afgedaan. Binnenkort neemt de Tweede Kamer naar verwachting een wijzigingswet aan voor de nieuwe financiering van het FES.

    • Herman Staal