Rosenboom wint de Libris Prijs

Thomas Rosenboom heeft gisteravond de Libris Literatuurprijs gekregen. Hij ontving de prijs en de bijbehorende cheque van 100.000 gulden in het Amsterdamse Park Plaza voor de vorig jaar verschenen roman Publieke Werken. Rosenboom (43) won al in 1995 met Gewassen vlees de jaarlijkse lenteliteratuurprijs die toen nog door de AKO werd gesponsord.

De jury vond Publieke werken, `een panoramisch boek met een hallucinerende verbeeldingskracht' en `een roman die staat als een huis'.

,,Ik vond het eten al zo lekker, en nu ook nog de prijs'', zei Thomas Rosenboom nadat hij de prijs had gekregen. Hij betreurde dat een schrijver maar zo weinig mensen kan bedanken: ,,Je hebt het boek toch alleen geschreven.''

Juryvoorzitter Saskia Stuiveling had de zes genomineerde boeken – naast Publieke werken ook Winterhanden van Stephan Enter, De revue van Kees 't Hart, Marcel van Erwin Mortier, Beer is terug van Helga Ruebsamen en Tongkat van Peter Verhelst – beschreven als ,,een zeer gevarieerde vastgoedportefeuille.'' Zij vond het toepasselijk dat de prijs ging naar een roman waarin een hotel een hoofdrol speelt – ,,een hotel dat terecht de naam Victoria draagt''.

Rosenboom was de grote favoriet; aan de dinertafels waar met tientjes op de winnaar was gegokt, werd niemand in één klap rijk. ,,Ik was veel zenuwachtiger dan vijf jaar geleden'', zei de nog natrillende winnaar. ,,Ik vrees altijd de verrassing.'' Aangezien hij van de vorige prijs een huis had gekocht, dacht hij nu na over de aanschaf van een bootje. Nadenken over zijn volgende boek – een roman over de glastuinbouw in de jaren twintig – deed hij ook. Maar: ,,Zolang een boek nog leeft, hoef ik niet aan iets anders te beginnen; dit geeft me weer een half jaar respijt.''

Tijdens het vijfgangendiner aan het Rokin had televisiepresentator Midas Dekkers een lofrede gehouden op elk van de genomineerde boeken. Het leidde tot geestige pogingen om de eetlust te beïnvloeden. Rondom de morue sautée en de carré d'agneau weidde de schrijver-bioloog uit over spattend zaad en hondendrollen zonder kop of staart; bij de asperges à la printanière et vinaigrette de truffe betoogde hij dat roddel het glijmiddel van de samenleving is.

Dekkers noemde schrijvers roddelaars en zei dat de Librisprijs zou gaan naar `de grootste roddelkont' van Nederland. Winnaar Rosenboom kon zich in die analyse wel vinden: ,,Een roddelaar kan van de kleinste gegevens een enorm verhaal maken – en dat is precies wat een schrijver doet.''

De rechtstreeks door de NPS uitgezonden Libris-avond was voor de honderd dinergasten, onder wie de Amsterdamse burgemeester Patijn en eerdere prijswinnaars als Louis Ferron en Geerten Meijsing, een soms onwerkelijke ervaring. Op televisies in de zaal was te zien hoe de nominés aan de Nederlandse kijker werden voorgesteld en hoe in een zijvleugel van het voormalige kerkgebouw Mister Autocue Philip Freriks met een panel discussieerde. Maar het geluid stond uit en de eters moesten raden naar het gezegde. ,,Dure wijn, goed eten, en geen contact met wat er gaande is,'' zei een boekenbons aan tafel 9; ,,dit is de skybox van de Nederlandse literatuur.''

Anders dan in voorgaande jaren was zowel de shortlist als de winnaar van de Librisprijs onomstreden. Bij het uitkomen van Gewassen vlees had Rosenboom laaiend enthousiaste kritieken gehad, en door de critici die vorige week de shortlist becommentarieerden werd hij als rechthebbende getipt. De verliezende schrijvers maakten dan ook geen teleurgestelde indruk. ,,Ik laat deze rijk gevulde kelk met liefde aan Rosenboom,'' zei de Vlaamse debutant Mortier, die volgende week overigens de Van der Hoogtprijs krijgt; de andere vier waren het met hem eens. En ook Harry Mulisch, de laureaat van vorig jaar was tevreden: ,,Een heerlijk diner en een goede winnaar.'' Had hij het boek gelezen? ,,Dat ook weer niet.'' De vraag of hij wel van het diner gegeten had, liet hij met een minzaam lachje onbeantwoord.