`Hoe verwarder, hoe beter'

Actrice Christine van Stralen speelt samen met rapper Def P. het stuk `Menu, toen en later' op het Festval a/d Werf. Van Stralen speelt een engel, Def P speelt zichzelf. ,,Eerst wou ik zelf gaan rappen, maar hij zei vriendelijk: `je kunt het toch gewoon zíngen?'''

,,Andere theatermensen zouden misschien terugschrikken van Def P, een grote schreeuwlelijk vol tatoeages. Maar in een van zijn grauwe liedjes over de verdorven mens, roept hij opeens: `Wees lief voor dieren!' Dat vond ik zo naiëf poëtisch,'' zegt actrice Christine van Stralen. Samen met Def P, leider van de Nederlandstalige hiphopgroep Osdorp Posse, maakt zij het toneelstuk Menu, toen en later. De komedie speelt op het Festival a/d Werf dat vandaag in Utrecht begint.

Van Stralen: ,,Menu, toen en later gaat over Def P die in een niemandsland terechtkomt waar een gitarist, Freek Musbach, een snackkarretje beheert. Def P heeft wel honger en blijft hangen. Ik speel de engel die langskomt. Doordat Def zo aards is, denkt die engel: dat is ook wel wat, en ze legt haar engelschap af. Wat me in Def P aansprak, is dat hij zo direct, zo vol energie is. Ik was onder de indruk van Def P's cd Cryptokilostijl en ik wilde een toneelstuk maken rondom zijn teksten. Uiteindelijk hebben wij samen met Don Duyns een nieuwe tekst geschreven. Def P speelt min of meer zichzelf. De engel heet Petra. Ze zegt tegen hem: `Petra, wat een kutnaam. Mijn ouders hadden toch kunnen weten dat ik het daarmee moeilijk zou krijgen. Def P; dat is tenminste een heftige naam.' In werkelijkheid heet hij trouwens Pascal.

,,Er zitten vijf raps van hem in. Eerst wou ik zelf gaan rappen, maar hij zei vriendelijk: `je kunt het toch gewoon zíngen?' Hij bedoelde natuurlijk: `wijf, doe dat niet.' Ik zei: `maar ik kom toch ook van de straat.' Hij antwoordde: `als iedereen die van de straat komt ook nog kan rappen, zou het wel een klein wondertje zijn.' Nu rap ik in de voorstelling slechts vier regels. Dat is best lastig trouwens, snel, ritmisch praten en ook nog ademhalen.

,,Def P zei: `als iemand me zou opbellen of ik meedeed aan een toneelstuk, zou ik zeggen sodemieter op.' Maar bij mij voelde hij dat ik echt meen wat ik doe. Misschien klikte het omdat ik zelf ook uit een tamelijk heftig milieu kom. Ik ben geboren in een Rotterdamse volkswijk, met moeilijke ouders, altijd ruzie, een agressieve vader. Mijn zus en ik zijn uit huis gehaald. Ik heb vanaf mijn achtste in een katholiek weeshuis en bij pleegouders gewoond. Vroeger vond ik dat heel erg, maar nu ben ik wel eens trots dat ik het allemaal goed heb doorstaan.''

Sinds de boomlange, droogkomische actrice zes jaar geleden van de Mimeopleiding in Amsterdam kwam, heeft ze vaak met regisseur Don Duyns gewerkt. Doorgaans speelt ze eenzame volksvrouwen die door het leven niet verwend zijn. Onlangs speelde ze in Duyns' toneelstukken Muf en Zwaargewicht. Duyns zet in zijn stukken vaak een aantal treurige, directe types op een rij stoelen en laat ze over hun mislukte levens vertellen, als in een probleemshow op televisie.

Van Stralen: ,,Na mijn schooltijd speelde ik een klein rolletje in Woyzek van Hollandia. Ik was paard, ik moest precies één keer hinniken. Maar blijkbaar wist ik in die ene hinnik het leed van de wereld te leggen, want Don Duyns vond het wel wat. Een jaar later schreef hij een solo voor me, Vrouw alleen, die sterk aan mijn jeugd deed denken. Ik maak geen theater om een jeugdtrauma te verwerken, maar als het dat kan ontstijgen, als het theatertaal wordt, dan kan dat wel mooi zijn.

,,Ik maak toneelstukken waarin alledaagse situaties met kleine middelen humoristisch worden gemaakt, hoe verwarder, wreder, absurder, hoe beter. Het zijn altijd confrontaties met simpele, schaamteloze mensen die niet bang zijn om hun muil open te trekken, mensen die in nijpende situaties toch blijven nadenken over hun ideale wereld. Ze zoeken een tegenwicht om deze wereld te kunnen overleven, en proberen hun ideale wereld scherper onder woorden te brengen. Wat ik aan mijn jeugd heb overgehouden, is dat ik belachelijk fel partij trek voor willekeurige slachtoffers, of voor `het volk'. Soms wordt mijn man er gek van. Dan zegt hij: daar heb je Van Stralen weer met `het volk dit, en het volk dat.'''

Festival a/d Werf: `Menu, toen en later'. Stadsschouwburg Utrecht 21 t/m 25 mei. Inl. (030) 231 53 55. www.festivalaandewerf.nl