Droomhuis bouwen

Plok, plok klinken de voetstappen op de vloer van de virtuele villa, buiten knisperen schoenen op het grind. Met behulp van een cd-rom is een droomhuis snel gebouwd, maar wie zijn droom wil uitvoeren, kan beter zelf aan de slag gaan, want vakmensen zijn in deze tijden van hoogconjunctuur en arbeidsmarktkrapte onvindbaar. Een cursus metselen lijkt de beste voorbereiding.

Dat kan onder meer bij de Doe-Zelf-school in Rotterdam. Gewapend met duimstok en timmermanspotlood arriveren de cursisten in de kelder van het Bouwcentrum. De negen mannen en drie vrouwen zijn naar de Doe-Zelf-School gekomen om te leren metselen, maar deze eerste les wordt er alleen getimmerd. In groepjes van twee moeten we de profielen in het lood zetten en dan vastmaken met klampen en schoren. ,,Dit wordt de basis voor je eigen werkstuk'', zegt docent Henk Ouwendijk. ,,En netjes werken, anders wordt het met dat metselen ook niks.'' Henk is metselaar van beroep en hij tikt ons streng op de vingers als we de verkeerde woorden gebruiken. ,,Iets staat in het lood of uit het lood, dat heet niet waterpas zetten.'' Met duimstok en potlood zetten we streepjes op de plaatsen waar de stenen moeten komen.

In de pauze krijgen we theorieles, summier wordt uitgelegd wat de bedoeling is van de cursus. Er passeren wat termen als halfsteensverband (manier van metselen), koppen en strekken (korte, respectievelijk lange kant van de steen). Het cursusboek krijgen we pas na afloop, want Henk kent zijn pappenheimers: geen gezeur over lettertjes in de praktijkles. Hij helpt meteen het idee uit de wereld dat mannen makkelijker metselen zouden kunnen leren dan vrouwen. ,,Vrouwen weten niks als ze hier komen en die luisteren naar wat ik zeg, mannen zijn vaak eigenwijs.''

Grote stofwolken vullen het leslokaal, gelukkig kan er een raam open. Pas de tweede les snappen we waarom we werkkleding en oude schoenen moeten dragen, want het blíjft stoffig. We maken een mengsel van water met zand en kalk en laten het cement weg om het slopen naderhand makkelijker te maken.

We timmeren op elk van de vier profielen een spijker bij het streepje en bevestigen het metselkoord. Dit koord geeft aan waar de bovenkant van de steen moet komen te liggen. Henk leest de ontsnappingsroute in onze ogen: ,,Ja dat touwtje moet bij iedere laag opnieuw worden bevestigd, anders zit straks alles schots en scheef'', zo roept hij in onvervalst Schiedams.

Laag na laag zijn we bezig met touwtje spannen, materiaal aangooien, de steen plaatsen en de baarden afstrijken met de troffel. Dit laatste vergt wel enige oefening. We mogen niet in een kuiltje metselen en we `jutteren' met de steen om de voegspecie eruit te laten vloeien. Onze handen worden kurkdroog van het werken met kalk en de handencrème is een gewild artikel.

Mijn linker buurman, een keurige zestiger, reageert, wanneer Henk aanwijzingen geeft, steevast met `Ja maar...'. Hun voortdurende schijnbekvechten zorgt voor terugkerende hilariteit in de groep.

Alle cursisten hebben een andere reden om mee te doen. Ellie is een alleenstaande moeder die het kippenhok wil kunnen repareren. Quirijn test bouwmaterialen en doet het voor zijn werk, maar ook `voor de gein'. Twee jonge `bouwvakkers' doen aan bijscholing voor een metselopdracht en `ja, maar'-Harry heeft plannen voor een schuur of garage bij zijn woonhuis.

We krijgen een raampje met een ronde bovenkant ,,geen raampje, maar een malletje'', verbetert Henk en dat plaatsen we op de stenenlaag. Nu wordt het metselen moeilijker, want we moeten om het malletje heen werken en er een ronde laag bovenop metselen, een toogje van dwars geplaatste halve stenen. Ook moeten er nu veel meer stenen worden gekapt voor de hoeken. In een collegiale sfeer maken we bakken vol specie en sjouwen we met ontelbare stenen. Naast ons kunnen we de vorderingen van de aspirant tegelzetters en stucadoors volgen.

Een kwartier voor het einde stoppen we met metselen, krabben we de voegen uit met een voegspijker en vegen met de bezem ons werkstuk schoon. Dan begint het opruimen, afgevallen specie opvegen, in plastic zakken scheppen, het gereedschap terugleggen in de bakken en de kuipen schoonmaken.

De laatste les halen we voorzichtig het malletje los. Tot ieders verbazing storten de stenen boven de ontstane opening niet in. Trots als een pauw laat Jurgen zich fotograferen naast zijn kunstwerk, terwijl Henk de eindresultaten van zijn leerlingen bekijkt. Tot slot krijgen we allemaal een `diploma' en spreekt onze docent lovende woorden, zelfs aan het adres van `ja, maar..'-Harry. De garage zal er dus wel komen, maar een droomhuis? Henk heeft gelukkig op alles een antwoord en – niet zonder trots – vertelt hij over een oud-cursist die zijn eigen huis heeft gebouwd. Even kijken wat bakstenen kosten.

INFORMATIE

Metselen ƒ275

Stucadoren ƒ275

5 ochtenden, aanvang 3 juli, de meeste cursussen kosten ƒ275

Gekozen kan worden uit lijstenmaken, loodgieten, timmeren, elektriciteit, schilderen, karweitjes in huis (ƒ225), stoelenmatten en meubelmaken en meubelstofferen

Inl Doe-Zelf-School, Schiekade 830,

Rotterdam

Inl 010-4664333

De Volksuniversiteit Amsterdam heeft ook een Doe-Zelf-School waar behalve het normale aanbod ook cursussen glas-in-lood, elementaire bouwkennis en interieur ontwerpen kunnnen worden gegeven

Adres: Keizersgracht 18 sous, Amsterdam Inl 020-6247048

    • Marion van Eeuwen